Dính thắng lưỡi độ 2 – Khi nào cần cắt, khi nào có thể theo dõi?

1. Dính thắng lưỡi độ 2 là gì?

Thắng lưỡi là một dải mô mỏng nối lưỡi với sàn miệng. Ở trẻ bị dính thắng lưỡi độ 2, dây chằng này ngắn hoặc dày hơn bình thường, khiến lưỡi chỉ di chuyển được một phần, không linh hoạt như trẻ bình thường. Dính thắng lưỡi độ 2 thường được xác định khi lưỡi có thể đưa ra khỏi miệng nhưng không thể chạm đến môi trên, răng, hoặc vòm miệng. Tình trạng này có thể ảnh hưởng đến việc bú mẹ, ăn uống, phát âm, hoặc vệ sinh răng miệng, nhưng mức độ ảnh hưởng phụ thuộc vào từng trẻ. Dính thắng lưỡi độ 2 thường nhẹ hơn độ 3 hoặc 4, nhưng vẫn cần được đánh giá để xác định phương pháp xử lý phù hợp.

Dính thắng lưỡi là một dị tật bẩm sinh, nguyên nhân chính xác chưa được xác định rõ ràng, nhưng có một số yếu tố liên quan:

Di truyền: Trẻ có nguy cơ cao hơn nếu gia đình có tiền sử dính thắng lưỡi hoặc các dị tật miệng khác.
Yếu tố phát triển trong tử cung: Sự phát triển bất thường của mô thắng lưỡi trong thai kỳ có thể dẫn đến tình trạng này.
Giới tính: Tình trạng dính thắng lưỡi thường gặp ở bé trai nhiều hơn bé gái.
Các dị tật đi kèm: Một số trẻ bị dính thắng lưỡi có thể kèm theo các dị tật khác như sứt môi hoặc hở hàm ếch.

Dính thắng lưỡi độ 2 thường không gây ảnh hưởng nghiêm trọng như các mức độ nặng hơn, nhưng vẫn có thể gây khó khăn trong một số hoạt động như bú mẹ hoặc phát âm.

2. Khi nào cần cắt thắng lưỡi độ 2?

Quyết định cắt thắng lưỡi (frenotomy) phụ thuộc vào mức độ ảnh hưởng của tình trạng này đến sức khỏe và sự phát triển của trẻ. Với dính thắng lưỡi độ 2, can thiệp phẫu thuật thường được cân nhắc trong các trường hợp sau:

Khó khăn nghiêm trọng khi bú: Trẻ không thể bú mẹ hiệu quả, dẫn đến chậm tăng cân hoặc suy dinh dưỡng. Điều này thường rõ ràng trong vài tuần đầu sau sinh.

Nếu dính thắng lưỡi ảnh hưởng đến việc bé bú cũng như phát âm thì nên cho bé can thiệp phẫu thuật để cắt

Đau núm vú ở mẹ: Nếu mẹ bị đau hoặc nứt núm vú kéo dài do trẻ ngậm không đúng, cắt thắng lưỡi có thể giúp cải thiện.
Vấn đề phát âm (ở trẻ lớn hơn): Nếu trẻ trên 2-3 tuổi gặp khó khăn trong phát âm do dính thắng lưỡi, bác sĩ có thể đề xuất cắt để cải thiện khả năng nói.
Vấn đề răng miệng: Dính thắng lưỡi độ 2 gây khó khăn trong vệ sinh miệng, dẫn đến sâu răng hoặc các vấn đề nha khoa khác.

Thủ thuật cắt thắng lưỡi là một phẫu thuật đơn giản, thường được thực hiện bằng kéo phẫu thuật hoặc laser, với thời gian hồi phục nhanh. Ở trẻ sơ sinh, thủ thuật này thường không cần gây mê và ít gây đau. Tuy nhiên, quyết định cắt cần được bác sĩ chuyên khoa (như bác sĩ nhi khoa, nha sĩ, hoặc bác sĩ tai mũi họng) đánh giá dựa trên mức độ ảnh hưởng.

3. Khi nào có thể theo dõi mà không cần cắt?

Không phải mọi trường hợp dính thắng lưỡi độ 2 đều cần cắt ngay. Theo dõi có thể là lựa chọn phù hợp trong các trường hợp sau:

Không ảnh hưởng đến bú: Nếu trẻ vẫn bú mẹ hoặc bú bình hiệu quả, tăng cân tốt, và không gây đau cho mẹ, có thể chỉ cần theo dõi.
Không có vấn đề phát âm: Ở trẻ lớn hơn, nếu phát âm bình thường và không gặp khó khăn trong giao tiếp, can thiệp phẫu thuật có thể không cần thiết.
Không gây vấn đề răng miệng: Nếu trẻ vệ sinh miệng tốt và không có nguy cơ sâu răng hoặc các vấn đề nha khoa, mẹ có thể tiếp tục theo dõi.
Thắng lưỡi tự cải thiện: Trong một số trường hợp, thắng lưỡi có thể tự giãn ra khi trẻ lớn lên, đặc biệt ở mức độ nhẹ như độ 2.

Trong trường hợp theo dõi, cha mẹ cần đưa trẻ đi khám định kỳ để đánh giá sự phát triển của lưỡi, khả năng bú, và phát âm. Nếu có bất kỳ dấu hiệu bất thường nào xuất hiện, như chậm tăng cân hoặc khó nói, cần tham khảo ý kiến bác sĩ ngay.

4. Cách xử trí và chăm sóc trẻ bị dính thắng lưỡi độ 2

4.1. Tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa

Đưa trẻ đến bác sĩ nhi khoa, nha sĩ, hoặc chuyên gia tư vấn sữa mẹ để đánh giá mức độ dính thắng lưỡi và tác động của nó.

Cha mẹ nên đưa bé đến bác sĩ nhi khoa để được đánh giá mức độ dính thắng lưỡi của bé

Bác sĩ có thể sử dụng các công cụ như thang điểm Hazelbaker để đánh giá chức năng lưỡi và đưa ra khuyến nghị.

4.2. Hỗ trợ trẻ bú mẹ hiệu quả

Học cách cho bé ngậm đúng khớp vú với sự hướng dẫn của chuyên gia sữa mẹ.
Thay đổi tư thế bú (như ôm bóng, nằm nghiêng) để giúp trẻ rút sữa hiệu quả hơn.
Nếu trẻ không bú mẹ được, mẹ có thể vắt sữa và cho bú bình để đảm bảo dinh dưỡng.

4.3. Theo dõi sự phát triển

Ghi lại cân nặng, khả năng bú, và các dấu hiệu phát âm của trẻ để báo cáo cho bác sĩ.
Đưa trẻ đi khám định kỳ, đặc biệt trong 6 tháng đầu đời, để đánh giá tác động của dính thắng lưỡi.

4.4. Chăm sóc sau cắt thắng lưỡi (nếu thực hiện)

Thực hiện các bài tập lưỡi theo hướng dẫn của bác sĩ để ngăn ngừa tái dính.
Giữ vệ sinh miệng sạch sẽ, đặc biệt sau phẫu thuật, để tránh nhiễm trùng.
Theo dõi các dấu hiệu như chảy máu, sưng, hoặc đau kéo dài và báo ngay cho bác sĩ.

Dính thắng lưỡi độ 2 ở trẻ là một tình trạng phổ biến nhưng không phải lúc nào cũng cần can thiệp phẫu thuật. Việc quyết định cắt thắng lưỡi hay chỉ theo dõi phụ thuộc vào mức độ ảnh hưởng đến bú, phát âm, và sức khỏe răng miệng của trẻ. Cha mẹ cần phối hợp với bác sĩ để đánh giá tình trạng và áp dụng các biện pháp chăm sóc phù hợp, như hỗ trợ bú đúng cách hoặc thực hiện các bài tập lưỡi. Với sự theo dõi và chăm sóc chu đáo, trẻ bị dính thắng lưỡi độ 2 có thể phát triển bình thường và khỏe mạnh. Nếu có bất kỳ dấu hiệu bất thường nào, hãy đưa trẻ đến bác sĩ để được tư vấn và điều trị kịp thời.

THÔNG TIN LIÊN HỆ:

Fanpage của Dr Thắng

1. Ths. BS Vũ Công Thắng :

https://www.facebook.com/dr.thang.vn?locale=vi_VN

2. Bác sĩ Thắng:

https://www.facebook.com/bsthang.vucong?locale=vi_VN

3. Bác sĩ Vũ Công Thắng:

https://www.facebook.com/profile.php?id=61555877620663&locale=vi_VN

Zalo: 033 809 8222 (không gọi điện vì bác sĩ bận khám sẽ không nghe được)
Địa chỉ phòng khám: phòng khám Đa khoa đại học Phenikaa, địa chỉ tại 167 Hoàng Ngân, Cầu Giấy, Hà Nội.
Thời gian làm việc: sáng 7h30-11h và chiều 14h-16h30 tất cả các ngày trong tuần. Do lịch làm việc của Bác sĩ Thắng không cố định nên nhà mình vui lòng liên hệ trước 1 ngày để có được lịch cụ thể.
Liên hệ đặt lịch khám: 024 2222 6699