1. Rôm sảy ở trẻ em là gì và tại sao lại xuất hiện?

Rôm sảy (tên y khoa là Miliaria) là tình trạng phát ban trên da xảy ra khi các ống dẫn mồ hôi bị bít tắc. Lúc này, mồ hôi không thể thoát ra ngoài bề mặt da để bay hơi mà bị ứ đọng lại bên dưới lớp biểu bì, gây ra phản ứng viêm, nổi mẩn đỏ và ngứa ngáy.

Hệ thống tuyến mồ hôi của trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ vẫn chưa phát triển hoàn thiện. Kết hợp với một số yếu tố "châm ngòi" dưới đây, trẻ sẽ rất dễ bị rôm sảy tấn công:

• Thời tiết nóng ẩm: Đây là nguyên nhân hàng đầu khiến cơ thể trẻ phải tiết ra lượng lớn mồ hôi để làm mát, dẫn đến quá tải tuyến mồ hôi.

• Mặc quần áo quá chật hoặc ủ ấm quá mức: Nhiều cha mẹ vì sợ con lạnh nên mặc nhiều lớp áo dài tay, quấn chăn dày ngay cả khi trời nóng. Điều này khiến mồ hôi không thể thoát ra ngoài.

• Trẻ bị sốt cao: Nhiệt độ cơ thể tăng khiến mồ hôi tiết ra liên tục.

• Môi trường thiếu thông thoáng: Không gian phòng ngủ bí bách, ít gió cũng tạo điều kiện cho rôm sảy bùng phát, đặc biệt là ở các nếp gấp da (cổ, nách, bẹn).

Rôm sảy ở trẻ em là hậu quả của tình trạng tắc nghẽn tuyến mồ hôi

2. Rôm sảy ở trẻ em có nguy hiểm không?

Để trả lời câu hỏi này, cha mẹ cần biết rôm sảy được chia làm 3 dạng chính dựa trên mức độ tắc nghẽn của tuyến mồ hôi. Tùy từng dạng mà mức độ nguy hiểm sẽ khác nhau:

• Rôm sảy tinh thể (Miliaria crystallina): Đây là dạng nhẹ nhất, xảy ra ở lớp da ngoài cùng. Da bé nổi những mụn nước nhỏ li ti, trong suốt, dễ vỡ nhưng không đỏ, không sưng và không ngứa. Dạng này hoàn toàn lành tính và tự biến mất sau vài ngày.

• Rôm sảy đỏ (Miliaria rubra): Xảy ra ở lớp biểu bì sâu hơn. Da nổi các nốt sưng đỏ, có cảm giác châm chích và ngứa ngáy dữ dội. Trẻ thường quấy khóc, cọ quậy hoặc dùng tay gãi xước da.

• Rôm sảy sâu (Miliaria profunda): Dạng nặng nhất nhưng hiếm gặp, tổn thương ăn sâu vào lớp hạ bì. Các nốt rôm có màu đỏ sẫm, cứng.

Vậy rôm sảy có nguy hiểm không? Bản chất rôm sảy không phải là bệnh lý nguy hiểm đến tính mạng và phần lớn có thể tự khỏi khi thời tiết mát mẻ hơn. Tuy nhiên, nó sẽ trở nên đáng báo động nếu bị bội nhiễm vi khuẩn.

Khi rôm sảy đỏ gây ngứa, trẻ sẽ gãi liên tục làm trầy xước hàng rào bảo vệ da. Vi khuẩn (thường là tụ cầu vàng) sẽ xâm nhập vào vết xước gây ra tình trạng nhiễm trùng mủ, viêm nang lông, áp xe da, thậm chí dẫn đến nhiễm trùng huyết nếu không được can thiệp y tế kịp thời.

3. Cách xử lý và điều trị rôm sảy hiệu quả tại nhà

Nguyên tắc "vàng" trong điều trị rôm sảy là: Làm mát - Giữ da khô thoáng - Chống viêm ngứa. Cha mẹ hãy áp dụng ngay các bước sau:

Làm mát môi trường sống và cơ thể trẻ

• Điều chỉnh nhiệt độ phòng luôn mát mẻ (khoảng 25 - 27 độ C), sử dụng quạt hoặc điều hòa để không khí được lưu thông.

• Cho trẻ mặc quần áo rộng rãi, mỏng nhẹ, thấm hút mồ hôi tốt (ưu tiên chất liệu 100% cotton). Tránh các loại vải sợi tổng hợp gây bí bách.

• Nếu trẻ đổ mồ hôi nhiều khi vui chơi, hãy dùng khăn bông mềm lau khô người ngay lập tức.

Vệ sinh da đúng cách

• Tắm cho trẻ hàng ngày bằng nước mát hoặc nước ấm vừa phải. Tuyệt đối không dùng nước quá nóng vì sẽ làm da thêm kích ứng.

• Sử dụng các loại sữa tắm chuyên biệt, dịu nhẹ, có độ pH chuẩn cho trẻ sơ sinh. Tránh xa xà phòng diệt khuẩn có tính tẩy rửa mạnh.

• Lưu ý về tắm lá dân gian: Nhiều mẹ hay đun nước lá khế, lá chè xanh, mướp đắng để tắm cho con. Thực tế, phương pháp này chỉ tốt nếu lá được rửa cực kỳ sạch để loại bỏ bụi bẩn, sâu bọ, thuốc trừ sâu. Nếu da bé đang bị trầy xước, tắm lá có thể rước thêm vi khuẩn vào vết thương gây nhiễm trùng nặng hơn. Tốt nhất nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi áp dụng.

Giảm ngứa và làm dịu da

• Có thể thoa một lớp mỏng kem dưỡng ẩm chứa thành phần làm dịu da như Calamine, chiết xuất lô hội hoặc cúc la mã lên vùng da bị rôm sảy.

• Tuyệt đối không: Bôi phấn rôm (phấn rôm sẽ làm bít tắc lỗ chân lông nặng hơn), hoặc bôi các loại mỡ/kem có chứa corticoid khi chưa có chỉ định của bác sĩ y khoa.

4. Khi nào cần đưa trẻ đến gặp bác sĩ?

Cha mẹ không nên tự ý chữa trị tại nhà kéo dài nếu tình trạng của bé không thuyên giảm. Hãy bế bé đến cơ sở y tế ngay lập tức nếu xuất hiện các dấu hiệu "cờ đỏ" cảnh báo bội nhiễm:

• Nốt rôm sảy sưng to, tấy đỏ, nóng rát và có mủ trắng/vàng bên trong.

• Tình trạng phát ban lan rộng ra nhiều vùng khác trên cơ thể.

• Trẻ bị sốt, ớn lạnh, sưng hạch bạch huyết ở cổ, nách hoặc bẹn.

• Rôm sảy kéo dài trên 3 - 4 ngày dù mẹ đã áp dụng các biện pháp làm mát.

5. Bí kíp phòng ngừa rôm sảy "chặn đứng" nguy cơ tái phát

Để rôm sảy không có cơ hội làm phiền bé yêu, cha mẹ hãy xây dựng một thói quen sinh hoạt khoa học:

• Cấp nước đầy đủ: Khuyến khích trẻ uống nhiều nước lọc, nước ép trái cây (với trẻ lớn) hoặc tăng cữ bú (với trẻ sơ sinh) để cơ thể điều hòa thân nhiệt tốt hơn.

Cha mẹ khuyến khích trẻ bổ sung nhiều nước, nước ép trái cây

• Không ủ ấm quá mức: Hãy kiểm tra nhiệt độ cơ thể bé bằng cách sờ vào vùng gáy hoặc lưng. Nếu thấy ấm và khô ráo là bé đang mặc đủ ấm, không cần đắp thêm chăn dày.

• Hạn chế ra ngoài vào giờ nắng gắt: Tránh cho bé hoạt động ngoài trời trong khoảng thời gian từ 10h sáng đến 4h chiều để hạn chế việc tiết mồ hôi ồ ạt.

Rôm sảy tuy là một "vị khách không mời" thường xuyên ghé thăm trẻ nhỏ vào mùa hè, nhưng hoàn toàn có thể được kiểm soát nếu cha mẹ biết cách chăm sóc khoa học. Sự thông thoáng, mát mẻ và sạch sẽ chính là chìa khóa giúp làn da của con yêu luôn mịn màng, khỏe mạnh.

THÔNG TIN LIÊN HỆ:

• Fanpage của Dr Thắng

1. Thạc sĩ Vũ Công Thắng:

https://www.facebook.com/dr.thang.vn?locale=vi_VN

2. Ths. Vũ Công Thắng: 

https://www.facebook.com/bsthang.vucong?locale=vi_VN

3. THS. Vũ Công Thắng: 

https://www.facebook.com/profile.php?id=61555877620663&locale=vi_VN

• Zalo: 033 809 8222 (không gọi điện vì bác sĩ bận khám sẽ không nghe được)

• Địa chỉ phòng khám: Phòng khám Đa khoa đại học Phenikaa, địa chỉ tại 167 Phố Hoàng Ngân, Phường Yên Hòa, Hà Nội.

• Thời gian làm việc: Sáng 7h30-11h và chiều 14h-16h30 tất cả các ngày trong tuần. Do lịch làm việc của Bác sĩ Thắng không cố định nên nhà mình vui lòng liên hệ trước 1 ngày để có được lịch cụ thể.

• Liên hệ đặt lịch khám: 024 2222 6699