Tác hại của việc cho trẻ tập đi sớm: Cha mẹ cần biết

1. Trẻ mấy tháng tuổi nên bắt đầu tập đi?

Việc tập đi là một cột mốc quan trọng trong quá trình phát triển vận động của trẻ. Cha mẹ cần hiểu rõ các giai đoạn tự nhiên và dấu hiệu sẵn sàng để hỗ trợ bé đúng cách.

Các mốc phát triển vận động tự nhiên của trẻ: Trẻ thường phát triển theo trình tự từ lẫy → bò/trườn → ngồi → đứng → đi. Mỗi giai đoạn giúp xây dựng nền tảng cơ và khả năng phối hợp cho bước tiếp theo.
Giai đoạn tập đứng và tập đi phù hợp: Phần lớn trẻ bắt đầu tập đứng và chập chững những bước đầu tiên từ khoảng 10–12 tháng tuổi trở lên. Tuy nhiên, có bé có thể đi sớm hơn hoặc muộn hơn vài tháng vẫn được xem là bình thường.
Dấu hiệu trẻ sẵn sàng tập đi: Bé có thể tự đứng vững trong thời gian ngắn, biết vịn vào đồ vật để di chuyển (đi men), có phản xạ giữ thăng bằng tốt và tỏ ra hứng thú với việc di chuyển.

Việc tập đi là một cột mốc quan trọng trong quá trình phát triển vận động của trẻ

2. Tác hại của việc cho trẻ tập đi sớm là gì?

Việc cho trẻ tập đi quá sớm khi cơ thể chưa sẵn sàng có thể gây ra nhiều ảnh hưởng không mong muốn đến sự phát triển toàn diện. Cha mẹ cần hiểu rõ để tránh vô tình “đốt cháy giai đoạn” của bé.

Ảnh hưởng hệ xương và cột sống: Ở giai đoạn đầu đời, xương của trẻ còn mềm và chưa hoàn thiện. Việc chịu lực quá sớm có thể làm tăng nguy cơ cong vẹo cột sống, ảnh hưởng đến cấu trúc cơ thể lâu dài.
Nguy cơ chân vòng kiềng, chân chữ X: Khi cơ chân chưa đủ khỏe để nâng đỡ trọng lượng cơ thể, việc tập đi sớm có thể khiến chân chịu áp lực không đều, từ đó làm tăng nguy cơ biến dạng chân.
Ảnh hưởng thẩm mỹ và dáng đi về sau: Những tác động lên hệ xương khi còn non yếu có thể dẫn đến dáng đi không chuẩn, ảnh hưởng đến thẩm mỹ và vận động khi trẻ lớn lên.
Làm rối loạn phát triển vận động tự nhiên: Việc bỏ qua giai đoạn bò – một bước quan trọng giúp phát triển cơ và khả năng phối hợp – có thể khiến trẻ thiếu nền tảng vận động vững chắc.
Tăng nguy cơ chấn thương: Trẻ tập đi sớm dễ té ngã, trật khớp hoặc gặp chấn thương do khả năng giữ thăng bằng còn kém, trong khi xương và khớp còn yếu.
Ảnh hưởng thị lực: Khi tập đi sớm, trẻ có xu hướng nhìn xa nhiều hơn thay vì khám phá gần, điều này có thể tác động đến quá trình phát triển thị giác trong giai đoạn đầu đời.

3. Vì sao không nên ép trẻ tập đi sớm?

Việc tập đi cần diễn ra tự nhiên theo sự phát triển của từng trẻ. Ép bé tập đi quá sớm không chỉ không giúp đi nhanh hơn mà còn có thể gây tác động tiêu cực đến cả thể chất lẫn tâm lý.

Mỗi trẻ có tốc độ phát triển khác nhau: Có bé biết đi sớm từ 10 tháng, nhưng cũng có bé đến 13–15 tháng mới đi vững. Sự khác biệt này là bình thường, vì mỗi trẻ có nền tảng thể chất và khả năng vận động riêng.
Ép trẻ có thể gây áp lực tâm lý: Khi bị ép tập đi khi chưa sẵn sàng, trẻ dễ cảm thấy khó chịu, căng thẳng, thậm chí sợ hãi khi phải đứng hoặc di chuyển. Điều này có thể khiến bé “né tránh” việc vận động.
Làm giảm hứng thú vận động tự nhiên: Trẻ vốn học thông qua khám phá và thử nghiệm. Nếu bị ép buộc, bé có thể mất đi sự hào hứng, ít chủ động vận động, từ đó ảnh hưởng đến quá trình phát triển kỹ năng một cách tự nhiên và hiệu quả.

4. Những sai lầm cha mẹ thường gặp

Trong quá trình tập đứng, tập đi cho trẻ, nhiều cha mẹ vô tình mắc phải những sai lầm khiến bé phát triển không đúng cách. Việc nhận biết sớm sẽ giúp điều chỉnh kịp thời và an toàn hơn cho trẻ.

Cho trẻ tập đứng, tập đi khi chưa đủ tháng: Việc ép bé đứng hoặc đi quá sớm khi hệ xương và cơ chưa sẵn sàng có thể gây áp lực lên cột sống và chân, ảnh hưởng đến sự phát triển tự nhiên.
Lạm dụng xe tập đi: Xe tập đi có thể khiến trẻ phụ thuộc, giảm khả năng tự giữ thăng bằng và làm chậm phát triển kỹ năng vận động thực sự. Ngoài ra còn tiềm ẩn nguy cơ tai nạn.
Kéo tay trẻ để tập đi: Nhiều cha mẹ thường nắm tay kéo trẻ đi, nhưng cách này có thể làm lệch trọng tâm cơ thể, ảnh hưởng đến tư thế và dáng đi sau này.
So sánh con với trẻ khác: Mỗi trẻ có tốc độ phát triển riêng, việc so sánh dễ tạo áp lực cho cả cha mẹ và trẻ, đồng thời dẫn đến những can thiệp không cần thiết.

Nhiều cha mẹ vô tình mắc phải những sai lầm khiến bé phát triển không đúng cách

Cho trẻ tập đi quá sớm có thể khiến hệ xương và cơ chịu áp lực khi chưa sẵn sàng. Điều quan trọng là tôn trọng mốc phát triển tự nhiên và hỗ trợ bé đúng cách. Khi được vận động phù hợp, trẻ sẽ phát triển vững vàng và an toàn hơn.

THÔNG TIN LIÊN HỆ:

Fanpage của Dr Thắng

1. Ths. BS Vũ Công Thắng :

https://www.facebook.com/dr.thang.vn?locale=vi_VN

2. Bác sĩ Thắng:

https://www.facebook.com/bsthang.vucong?locale=vi_VN

3. Bác sĩ Vũ Công Thắng:

https://www.facebook.com/profile.php?id=61555877620663&locale=vi_VN

Zalo: 033 809 8222 (không gọi điện vì bác sĩ bận khám sẽ không nghe được)
Địa chỉ phòng khám: Phòng khám Đa Khoa Đại học Phenikaa | 167 Hoàng Ngân, Phường Yên Hòa, HN - (024) 2222 6699
Thời gian làm việc: sáng 7h30-11h và chiều 14h-16h30 tất cả các ngày trong tuần. Do lịch làm việc của Bác sĩ Thắng không cố định nên nhà mình vui lòng liên hệ trước 1 ngày để có được lịch cụ thể.

Liên hệ đặt lịch khám: 024 2222 6699