1. Bệnh uốn ván nguy hiểm như thế nào đối với trẻ nhỏ?

Nhiều cha mẹ lầm tưởng rằng chỉ khi đạp phải đinh gỉ sét mới bị uốn ván. Sự thật là bào tử trực khuẩn uốn ván (Clostridium tetani) tồn tại ở khắp mọi nơi xung quanh chúng ta: trong đất, cát, bụi bẩn, phân động vật và các dụng cụ kim loại không sạch sẽ.

Uốn ván là một bệnh nhiễm trùng nghiêm trọng do vi khuẩn ảnh hưởng đến hệ thần kinh

Khi xâm nhập vào cơ thể qua vết thương hở (dù chỉ là một vết xước nhỏ rớm máu), bào tử này sẽ phát triển thành vi khuẩn và tiết ra độc tố thần kinh cực mạnh (Tetanospasmin).

• Độc tố này đi vào máu, tấn công trực tiếp vào hệ thần kinh trung ương, gây ra các cơn co cứng cơ liên tục.

• Trẻ sẽ bắt đầu với triệu chứng cứng hàm (không há miệng được, không bú/ăn được), sau đó lan xuống cứng cơ cổ, cơ lưng, cơ bụng và toàn thân.

• Điểm đáng sợ nhất là khi co thắt cơ hô hấp, trẻ sẽ bị ngạt thở, suy hô hấp và dẫn đến tử vong vô cùng nhanh chóng nếu không được cấp cứu kịp thời.

2. Lợi ích sống còn của việc tiêm phòng uốn ván từ sớm

Khác với nhiều bệnh truyền nhiễm khác có thể tạo ra "miễn dịch cộng đồng" (như sởi, thủy đậu), bệnh uốn ván không lây truyền từ người sang người. Điều này có nghĩa là việc những người xung quanh đã tiêm phòng không hề giúp bảo vệ con bạn. Cách duy nhất để trẻ an toàn là chính bản thân trẻ phải có kháng thể.

Việc tiêm phòng vắc-xin uốn ván mang lại những lợi ích to lớn:

• Tạo kháng thể chủ động: Vắc-xin giúp hệ miễn dịch của trẻ làm quen và ghi nhớ độc tố uốn ván (đã được làm suy yếu an toàn). Khi vi khuẩn thật xâm nhập, cơ thể sẽ ngay lập tức sản sinh kháng thể tiêu diệt chúng trước khi chúng kịp gây hại.

• Bảo vệ toàn diện: Giúp trẻ tự do chạy nhảy, vui chơi, khám phá thiên nhiên mà cha mẹ không phải nơm nớp lo sợ mỗi khi con bị trầy xước.

• Ngăn ngừa tử vong: Đây là biện pháp y tế rẻ nhất, đơn giản nhất nhưng lại mang hiệu quả gần như tuyệt đối (lên tới 95-100%) trong việc phòng ngừa tử vong do uốn ván.

3. Lịch tiêm phòng uốn ván chuẩn y tế: Những cột mốc mẹ không được quên

Tin vui cho các mẹ là trẻ sơ sinh không phải tiêm một mũi uốn ván đơn lẻ. Vắc-xin phòng uốn ván thường được tích hợp chung trong các loại vắc-xin phối hợp (như 5 trong 1 hoặc 6 trong 1) thuộc Chương trình Tiêm chủng Mở rộng hoặc Tiêm chủng Dịch vụ.

Vắc-xin phòng uốn ván thường được tích hợp chung trong các loại vắc-xin phối hợp (như 5 trong 1 hoặc 6 trong 1)

Để duy trì lượng kháng thể bảo vệ suốt đời, mẹ cần ghi nhớ và đưa bé đi tiêm theo lịch trình chuẩn sau đây:

• Giai đoạn nền tảng (Tiêm cơ bản):

• Mũi 1: Khi trẻ tròn 2 tháng tuổi.

• Mũi 2: Khi trẻ tròn 3 tháng tuổi.

• Mũi 3: Khi trẻ tròn 4 tháng tuổi. (Ba mũi này rất quan trọng để kích hoạt hệ miễn dịch ban đầu).

• Giai đoạn củng cố (Tiêm nhắc lại):

• Mũi 4 (Nhắc lại lần 1): Khi trẻ được 18 – 24 tháng tuổi. Lượng kháng thể từ 3 mũi đầu sẽ giảm dần theo thời gian, nên mũi này giúp "nhắc nhở" hệ miễn dịch sản xuất thêm kháng thể.

• Mũi 5 (Nhắc lại lần 2): Khi trẻ từ 4 – 6 tuổi (trước khi trẻ bước vào lớp 1, môi trường hoạt động nhiều hơn).

• Mũi 6 (Nhắc lại lần 3): Khi trẻ bước vào lứa tuổi vị thành niên (9 – 15 tuổi).

• Giai đoạn duy trì: Sau mũi tiêm ở tuổi vị thành niên, để đảm bảo an toàn tuyệt đối, trẻ (và cả người lớn) cần được tiêm nhắc lại đều đặn mỗi 10 năm một lần trong suốt cuộc đời.

4. Bỏ túi những lưu ý quan trọng khi đưa con đi tiêm phòng

Để chuyến đi tiêm phòng diễn ra suôn sẻ và an toàn, mẹ cần nắm rõ các nguyên tắc chăm sóc trước và sau khi tiêm:

Trước khi tiêm:

• Đảm bảo trẻ đang ở trạng thái sức khỏe tốt nhất. Nếu bé đang sốt cao, mắc bệnh nhiễm trùng cấp tính, hoặc vừa ốm dậy, mẹ nên lùi lịch tiêm lại vài ngày.

• Cung cấp đầy đủ thông tin cho bác sĩ khám sàng lọc về: cân nặng của con, tình trạng bú/ăn ngủ, các loại thuốc đang sử dụng và đặc biệt là tiền sử dị ứng hoặc phản ứng nặng ở những lần tiêm trước.

Sau khi tiêm và chăm sóc tại nhà:

• Theo dõi 30 phút tại viện: Mẹ bắt buộc phải cho bé nán lại cơ sở y tế 30 phút để theo dõi các phản ứng sốc phản vệ (dù rất hiếm gặp).

• Theo dõi 24-48 giờ tại nhà: Tiếp tục theo dõi thân nhiệt, nhịp thở, tình trạng ăn ngủ và vùng da quanh chỗ tiêm của bé.

• Xử lý phản ứng phụ thông thường: Sau tiêm vắc-xin có thành phần uốn ván, trẻ rất dễ bị sốt nhẹ, quấy khóc, chán ăn, vùng tiêm bị sưng đỏ, sờ vào thấy cứng và đau. Đây là phản ứng miễn dịch bình thường. Mẹ chỉ cần cho con mặc đồ thoáng mát, bú/uống nước nhiều hơn. Nếu vùng tiêm sưng đau, có thể chườm mát (tuyệt đối không đắp chanh, khoai tây hay các loại lá dân gian lên vết tiêm để tránh nhiễm trùng).

• Khi nào cần đi viện cấp cứu? Bế bé đến viện ngay lập tức nếu có các báo động: Bé sốt cao trên 39 độ C không hạ dù đã uống thuốc, co giật, tím tái, khó thở, thở rít, khóc thét liên tục không thể dỗ nín, hoặc li bì, gọi không phản xạ.

Việc tiêm phòng uốn ván đầy đủ và đúng lịch là món quà sức khỏe vô giá mà cha mẹ trang bị cho hành trang khôn lớn của con. Đừng vì những lo lắng thái quá về phản ứng phụ như sốt, đau tay mà trì hoãn lịch tiêm, đánh mất đi "thời điểm vàng" bảo vệ con khỏi lưỡi hái tử thần của căn bệnh uốn ván. Hãy lưu lại ngay lịch trình này vào sổ tay làm mẹ và chủ động đồng hành cùng hệ miễn dịch của con yêu, mẹ nhé!

THÔNG TIN LIÊN HỆ:

• Fanpage của Dr Thắng

1. Thạc sĩ Vũ Công Thắng:

https://www.facebook.com/dr.thang.vn?locale=vi_VN

2. Ths. Vũ Công Thắng: 

https://www.facebook.com/bsthang.vucong?locale=vi_VN

3. THS. Vũ Công Thắng: 

https://www.facebook.com/profile.php?id=61555877620663&locale=vi_VN

• Zalo: 033 809 8222 (không gọi điện vì bác sĩ bận khám sẽ không nghe được)

• Địa chỉ phòng khám: Phòng khám Đa khoa đại học Phenikaa, địa chỉ tại 167 Phố Hoàng Ngân, Phường Yên Hòa, Hà Nội.

• Thời gian làm việc: Sáng 7h30-11h và chiều 14h-16h30 tất cả các ngày trong tuần. Do lịch làm việc của Bác sĩ Thắng không cố định nên nhà mình vui lòng liên hệ trước 1 ngày để có được lịch cụ thể.

• Liên hệ đặt lịch khám: 024 2222 6699