1. Giải đáp: Trẻ bao nhiêu tháng được uống sữa tươi?

Nếu mẹ đang thắc mắc thời điểm nào để con được thưởng thức những ly sữa tươi đầu đời, thì câu trả lời ngắn gọn và mang tính nguyên tắc của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cùng Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (AAP) là: Trẻ chỉ được uống sữa tươi khi đã tròn 12 tháng tuổi (1 tuổi) trở lên.

Trẻ nên uống sữa khi đã đủ 1 tuổi trở lên

Trước cột mốc 1 tuổi, sữa mẹ và sữa công thức là hai nguồn dinh dưỡng dạng lỏng duy nhất được phép cung cấp cho trẻ. Mẹ tuyệt đối không nên vì nôn nóng muốn con tăng cân hay thấy con tỏ ra thích thú mà cho con nếm thử sữa tươi sớm hơn mốc thời gian này.

2. Vì sao KHÔNG NÊN cho trẻ dưới 1 tuổi uống sữa tươi?

Nhiều mẹ lầm tưởng rằng sữa tươi rất giàu Canxi nên cho uống sớm sẽ giúp con nhanh cao lớn. Đây là một quan niệm sai lầm và đi ngược lại với sinh lý tự nhiên của trẻ sơ sinh. Dưới 1 tuổi, việc dùng sữa bò tươi có thể gây ra những rủi ro sức khỏe sau:

• Quá tải cho thận: Sữa tươi chứa hàm lượng protein (đạm) và các khoáng chất (đặc biệt là Natri, Kali) cao gấp nhiều lần so với sữa mẹ và sữa công thức. Quả thận non nớt của trẻ dưới 1 tuổi chưa phát triển hoàn thiện để lọc và bài tiết khối lượng khoáng chất khổng lồ này. Việc phải làm việc quá sức có thể dẫn đến tổn thương thận, thậm chí gây sốt và tiêu chảy ra máu.

• Nguy cơ thiếu máu do thiếu Sắt: Sữa tươi cực kỳ nghèo nàn chất Sắt và Vitamin C (hai chất quan trọng tạo máu). Hơn nữa, lượng Canxi và Phốt pho quá cao trong sữa bò sẽ ức chế sự hấp thu Sắt từ các thực phẩm ăn dặm khác. Nếu thay thế sữa mẹ/sữa công thức bằng sữa tươi quá sớm, trẻ sẽ đối mặt với nguy cơ thiếu máu thiếu sắt nghiêm trọng, dẫn đến chậm phát triển trí tuệ và thể chất.

• Gây kích ứng hệ tiêu hóa: Các protein trong sữa bò nguyên chất rất khó phân giải. Niêm mạc ruột của trẻ dưới 1 tuổi rất mỏng manh, khi tiếp xúc với các protein này dễ bị kích ứng, gây ra tình trạng chảy máu vi thể trong đường ruột (chảy máu rỉ rả không nhìn thấy bằng mắt thường), làm tình trạng thiếu máu thêm trầm trọng.

3. Chọn loại sữa tươi nào là tốt nhất cho trẻ trên 1 tuổi?

Loại sữa nào tốt và phù hợp với trẻ trên 1 tuổi?

Khi trẻ đã thổi nến mừng sinh nhật 1 tuổi, hệ tiêu hóa lúc này đã đủ trưởng thành để dung nạp sữa bò. Tuy nhiên, đứng trước vô vàn kệ sữa siêu thị, mẹ cần ghi nhớ các tiêu chí lựa chọn "vàng" sau đây:

Ưu tiên sữa tươi NGUYÊN KEM (Whole Milk)

• Từ 1 đến 2 tuổi là giai đoạn bộ não của trẻ phát triển với tốc độ vũ bão (đạt tới 80% trọng lượng não người lớn). Để xây dựng hệ thần kinh trung ương, cơ thể trẻ cần một lượng chất béo rất lớn.

• Do đó, mẹ bắt buộc phải chọn sữa tươi nguyên kem (sữa toàn phần) cho trẻ trong giai đoạn 1-2 tuổi. Tuyệt đối không cho trẻ uống sữa tách béo (Skim milk) hay sữa ít béo, trừ khi trẻ bị béo phì hoặc có chỉ định đặc biệt từ bác sĩ. Sau 2 tuổi, tùy vào thể trạng của con, mẹ mới cân nhắc chuyển sang sữa ít béo.

Chọn sữa TƯƠI KHÔNG ĐƯỜNG

• Việc cho trẻ làm quen với vị ngọt của đường tinh luyện từ sớm là nguyên nhân hàng đầu gây ra béo phì, sâu răng và chứng biếng ăn (do đường làm giảm cảm giác thèm ăn các món ăn dặm khác).

• Hãy tập cho con uống sữa tươi không đường nguyên chất ngay từ đầu. Vị thơm ngậy tự nhiên của sữa nguyên kem hoàn toàn đủ sức hấp dẫn vị giác của bé.

Sữa thanh trùng hay tiệt trùng?

• Sữa thanh trùng: Được xử lý ở nhiệt độ thấp, giữ lại nhiều vitamin và hương vị thơm ngon nhất nhưng thời hạn sử dụng rất ngắn (khoảng 7-10 ngày) và phải luôn bảo quản lạnh. Nếu đường ruột bé tốt, đây là lựa chọn rất tuyệt vời.

• Sữa tiệt trùng: Xử lý ở nhiệt độ cực cao, có thể bảo quản ở nhiệt độ thường từ 6 tháng. Đây là lựa chọn tiện lợi cho mẹ khi mang đi lớp hay đi chơi. Cả hai loại đều an toàn cho bé trên 1 tuổi.

4. Trẻ trên 1 tuổi nên uống bao nhiêu sữa tươi một ngày?

Sữa tươi tốt nhưng không phải "uống càng nhiều càng cao". Khi trẻ trên 1 tuổi, dinh dưỡng chính phải đến từ 3 bữa ăn dặm. Sữa chỉ đóng vai trò là thực phẩm bổ sung Canxi và Vitamin D.

• Lượng sữa khuyến nghị: Trẻ từ 1 - 2 tuổi chỉ nên uống khoảng 400ml - 500ml sữa tươi/ngày (tương đương 2 ly sữa).

• Hậu quả của việc uống quá nhiều: Nếu mẹ cho con uống quá 600ml sữa/ngày, trẻ sẽ rơi vào trạng thái "no sữa", từ chối ăn cơm, thịt, cá, rau củ. Hậu quả là trẻ bị thiếu hụt vi chất, táo bón và dẫn đến hội chứng "thiếu máu do thừa sữa bò".

5. Hướng dẫn cách tập cho trẻ uống sữa tươi an toàn

Để dạ dày của bé từ từ làm quen với một loại thực phẩm mới, mẹ hãy áp dụng chiến thuật "chậm mà chắc":

• Tuần đầu tiên: Giữ nguyên các cữ sữa mẹ/sữa công thức. Chỉ cho bé nếm thử khoảng 30 - 50ml sữa tươi vào một bữa phụ trong ngày. Quan sát kỹ xem bé có biểu hiện dị ứng (nổi mẩn, tiêu chảy, nôn mửa) hay bất dung nạp Lactose (đầy hơi, sôi bụng) hay không.

• Thay thế dần dần: Nếu bé hấp thu tốt, ở tuần tiếp theo, mẹ có thể thay thế hoàn toàn 1 cữ sữa công thức bằng 1 cữ sữa tươi. Tăng dần lên 2 cữ ở các tuần sau.

• Nhiệt độ sữa: Nên lấy sữa ra khỏi tủ lạnh, để bớt lạnh hoặc ngâm vào bát nước ấm trước khi cho con uống để tránh làm trẻ bị viêm họng hoặc lạnh bụng.

Sữa tươi là một thức uống tuyệt vời giúp bổ sung canxi và hỗ trợ sự phát triển thể chất của trẻ, nhưng nó chỉ thực sự phát huy tác dụng khi được sử dụng đúng thời điểm (sau 1 tuổi), đúng loại (nguyên kem, không đường) và đúng liều lượng. Thay vì nôn nóng chạy theo số đo cân nặng, mẹ hãy kiên nhẫn tuân thủ các cột mốc sinh lý của con. Chăm sóc dinh dưỡng chuẩn khoa học chính là nền tảng vững chắc nhất để con yêu khôn lớn, khỏe mạnh và cao lớn mỗi ngày.

THÔNG TIN LIÊN HỆ:

• Fanpage của Dr Thắng

1. Thạc sĩ Vũ Công Thắng:

https://www.facebook.com/dr.thang.vn?locale=vi_VN

2. Ths. Vũ Công Thắng: 

https://www.facebook.com/bsthang.vucong?locale=vi_VN

3. THS. Vũ Công Thắng: 

https://www.facebook.com/profile.php?id=61555877620663&locale=vi_VN

• Zalo: 033 809 8222 (không gọi điện vì bác sĩ bận khám sẽ không nghe được)

• Địa chỉ phòng khám: Phòng khám Đa khoa đại học Phenikaa, địa chỉ tại 167 Phố Hoàng Ngân, Phường Yên Hòa, Hà Nội.

• Thời gian làm việc: Sáng 7h30-11h và chiều 14h-16h30 tất cả các ngày trong tuần. Do lịch làm việc của Bác sĩ Thắng không cố định nên nhà mình vui lòng liên hệ trước 1 ngày để có được lịch cụ thể.

• Liên hệ đặt lịch khám: 024 2222 6699