1. Như thế nào được coi là trẻ tiểu nhiều lần?

Trước khi lo lắng, cha mẹ cần biết rằng tần suất đi tiểu của trẻ em không giống người lớn và thay đổi rất nhiều theo độ tuổi, dung tích bàng quang cũng như lượng chất lỏng bé nạp vào. Tần suất đi tiểu bình thường theo độ tuổi trung bình như sau:

• Trẻ sơ sinh đến 1 tuổi: Bàng quang còn rất nhỏ và bé chủ yếu bú sữa lỏng nên có thể tiểu từ 10 - 20 lần/ngày.

• Trẻ từ 1 - 3 tuổi: Tần suất giảm dần xuống khoảng 8 - 14 lần/ngày.

• Trẻ từ 3 - 12 tuổi: Tần suất ổn định hơn, khoảng 6 - 8 lần/ngày.

Tần suất đi tiểu ở từng độ tuổi là khác nhau

Nếu con bạn đi tiểu với số lần vượt xa mức trung bình trên, hoặc cứ 10 - 30 phút lại buồn tiểu một lần thì được coi là chứng đi tiểu nhiều lần (tiểu lắt nhắt).

2. Nguyên nhân sinh lý: Khi nào tiểu nhiều là bình thường?

Không phải lúc nào tiểu nhiều cũng là do bệnh. Rất nhiều trường hợp, tình trạng này xuất phát từ thói quen sinh hoạt và yếu tố tâm lý:

• Uống quá nhiều chất lỏng: Đây là nguyên nhân trực tiếp nhất. Nếu bé uống nhiều nước lọc, sữa, nước ép trái cây hoặc ăn nhiều loại quả mọng nước (dưa hấu, cam, bưởi), thận sẽ phải làm việc nhiều hơn để đào thải lượng nước dư thừa.

• Yếu tố thời tiết: Khi trời lạnh, cơ thể ít tiết mồ hôi, do đó nước sẽ được bài tiết chủ yếu qua đường nước tiểu khiến bé đi vệ sinh nhiều hơn.

• Hội chứng tiểu nhiều ban ngày do tâm lý (Pollakiuria): Thường gặp ở trẻ từ 3 - 8 tuổi. Bé đột nhiên đi tiểu liên tục (có khi 10-15 phút/lần) nhưng mỗi lần chỉ được vài giọt, không kèm theo đau buốt hay sốt. Nguyên nhân thường do bé đang bị căng thẳng, lo âu (chuyển trường mới, có em bé mới, áp lực thi cử, cha mẹ la mắng). Tình trạng này là lành tính và tự hết khi tâm lý bé ổn định.

• Sử dụng thực phẩm lợi tiểu: Các loại đồ uống có chứa caffeine (như trà, nước ngọt có ga, chocolate) có tác dụng lợi tiểu mạnh, kích thích bàng quang hoạt động liên tục.

3. Nguyên nhân bệnh lý: Trẻ tiểu nhiều lần có nguy hiểm không?

Nếu loại trừ các yếu tố sinh lý, trẻ tiểu nhiều lần kèm theo sự khó chịu thể chất thì cha mẹ tuyệt đối không được chủ quan. Đây có thể là dấu hiệu của các bệnh lý sau:

• Viêm đường tiết niệu (Nhiễm trùng tiểu): Đây là nguyên nhân bệnh lý phổ biến nhất, đặc biệt hay gặp ở bé gái do niệu đạo ngắn. Vi khuẩn xâm nhập gây viêm nhiễm khiến bàng quang bị kích thích. Bé sẽ đi tiểu lắt nhắt kèm theo cảm giác tiểu buốt, tiểu rắt, nước tiểu đục hoặc có mùi hôi, bé hay đưa tay gãi vùng kín hoặc khóc thét khi đi tè.

• Bàng quang tăng hoạt (OAB): Cơ bàng quang của bé co thắt quá mức ngay cả khi lượng nước tiểu chưa đầy. Bé sẽ có cảm giác buồn tiểu đột ngột, khó nhịn và dễ bị són tiểu ra quần nếu không vào nhà vệ sinh kịp.

• Táo bón kéo dài: Tưởng chừng không liên quan, nhưng khi phân ứ đọng nhiều trong trực tràng sẽ phình to và chèn ép trực tiếp lên bàng quang (nằm ngay phía trước). Sự chèn ép này làm giảm dung tích bàng quang, khiến bé chứa được ít nước tiểu và phải đi liên tục.

• Bệnh tiểu đường (Tuýp 1): Dù hiếm gặp nhưng rất nguy hiểm. Nếu trẻ đi tiểu lượng nhiều, khát nước liên tục, ăn nhiều nhưng lại sụt cân nhanh chóng và thường xuyên mệt mỏi, cha mẹ cần nghĩ ngay đến nguy cơ tiểu đường ở trẻ em.

• Nhiễm giun kim: Vào ban đêm, giun kim thường bò ra rìa hậu môn và vùng kín để đẻ trứng, gây ngứa ngáy, kích ứng vùng niệu đạo, khiến trẻ buồn tiểu liên tục vào buổi tối.

4. Dấu hiệu cha mẹ cần đưa trẻ đi khám ngay

Để tránh các biến chứng ảnh hưởng đến chức năng thận, cha mẹ cần nhanh chóng đưa trẻ đến gặp bác sĩ chuyên khoa Nhi nếu tình trạng tiểu nhiều đi kèm với các dấu hiệu sau:

• Trẻ kêu đau, buốt, rát hoặc khóc lóc mỗi khi đi tiểu.

• Nước tiểu có màu bất thường: Đỏ (lẫn máu), lợn cợn mủ trắng, đục như nước vo gạo hoặc có mùi hôi nồng nặc.

• Trẻ bị sốt cao, ớn lạnh, đau vùng bụng dưới hoặc đau râm ran vùng thắt lưng.

• Trẻ sụt cân không rõ nguyên nhân, liên tục khát nước và uống nước không ngừng.

• Trẻ đã biết kiểm soát việc đi vệ sinh nhưng đột nhiên bị đái dầm liên tục vào ban đêm.

5. Cha mẹ nên làm gì khi trẻ tiểu nhiều lần?

Sự đồng hành và quan sát tinh tế của cha mẹ là liều thuốc tốt nhất cho con. Khi thấy bé đi tiểu nhiều, cha mẹ hãy áp dụng các bước xử lý sau:

• Theo dõi và ghi chép: Lập một cuốn sổ nhỏ ghi lại số lần bé đi tiểu, lượng nước bé uống, màu sắc nước tiểu và các biểu hiện đi kèm trong 2-3 ngày để cung cấp thông tin chính xác cho bác sĩ khi đi khám.

• Điều chỉnh chế độ ăn uống: Cắt giảm các loại đồ uống có ga, nước ngọt, chocolate. Hạn chế cho bé uống quá nhiều nước hoặc ăn trái cây nhiều nước vào buổi tối trước khi đi ngủ.

• Vệ sinh vùng kín đúng cách: Hướng dẫn con vệ sinh vùng kín sạch sẽ hàng ngày. Đặc biệt với bé gái, cha mẹ cần dạy bé nguyên tắc lau bằng giấy vệ sinh từ trước ra sau để tránh vi khuẩn từ hậu môn lây ngược lên đường tiết niệu.

• Giải quyết tình trạng táo bón: Tăng cường rau xanh, trái cây giàu chất xơ (đu đủ, thanh long, mồng tơi) và cho bé vận động thường xuyên để ruột hoạt động trơn tru.

• Thư giãn tâm lý cho con: Nếu nghi ngờ bé tiểu nhiều do căng thẳng (hội chứng Pollakiuria), tuyệt đối không la mắng, trừng phạt hay trêu chọc việc bé đi vệ sinh nhiều. Hãy dành thời gian trò chuyện, chơi đùa để con cảm thấy an toàn và thư giãn.

Hình ảnh mẹ thư giãn cùng trẻ

Trẻ tiểu nhiều lần trong ngày có thể chỉ là một giai đoạn phát triển tâm sinh lý bình thường, nhưng cũng có thể là lời kêu cứu từ cơ thể. Bằng cách trang bị những kiến thức khoa học trên, kết hợp với việc quan sát con mỗi ngày, cha mẹ hoàn toàn có thể chủ động bảo vệ hệ tiết niệu và sức khỏe tổng thể của trẻ.

THÔNG TIN LIÊN HỆ:

• Fanpage của Dr Thắng

1. Thạc sĩ Vũ Công Thắng:

https://www.facebook.com/dr.thang.vn?locale=vi_VN

2. Ths. Vũ Công Thắng: 

https://www.facebook.com/bsthang.vucong?locale=vi_VN

3. THS. Vũ Công Thắng: 

https://www.facebook.com/profile.php?id=61555877620663&locale=vi_VN

• Zalo: 033 809 8222 (không gọi điện vì bác sĩ bận khám sẽ không nghe được)

• Địa chỉ phòng khám: Phòng khám Đa khoa đại học Phenikaa, địa chỉ tại 167 Phố Hoàng Ngân, Phường Yên Hòa, Hà Nội.

• Thời gian làm việc: Sáng 7h30-11h và chiều 14h-16h30 tất cả các ngày trong tuần. Do lịch làm việc của Bác sĩ Thắng không cố định nên nhà mình vui lòng liên hệ trước 1 ngày để có được lịch cụ thể.

• Liên hệ đặt lịch khám: 024 2222 6699