Vận động giúp trẻ phát triển phản xạ linh hoạt như thế nào?

1. Vận động giúp cải thiện những loại phản xạ nào ở trẻ

Vận động là “chìa khóa” giúp các phản xạ của trẻ được hình thành và hoàn thiện một cách tự nhiên, thông qua những trải nghiệm chuyển động lặp đi lặp lại hằng ngày.

Phản xạ giữ thăng bằng và tránh ngã: Khi trẻ tập đi, chạy, nhảy hay leo trèo, cơ thể học cách điều chỉnh tư thế nhanh chóng. Nhờ đó, trẻ phản ứng kịp thời khi mất thăng bằng, giảm nguy cơ té ngã và chấn thương.
Phản xạ tay – mắt – chân: Các trò chơi như bắt bóng, đuổi theo đồ vật hay xếp đồ chơi lớn giúp trẻ phối hợp nhịp nhàng giữa quan sát, cử động tay và bước chân, tăng độ chính xác trong vận động.
Phản xạ xử lý tình huống bất ngờ: Vận động giúp trẻ quen với thay đổi tốc độ và hướng di chuyển, từ đó phản ứng nhanh hơn khi gặp tình huống bất ngờ trong sinh hoạt hằng ngày.
Phản xạ trong giao tiếp và học tập: Trẻ vận động thường xuyên thường tập trung tốt hơn, phản hồi nhanh khi được gọi, làm theo hướng dẫn hiệu quả và tiếp thu kiến thức dễ dàng hơn.

Vận động là “chìa khóa” giúp các phản xạ của trẻ được hình thành và hoàn thiện một cách tự nhiên

2. Dấu hiệu cho thấy trẻ có phản xạ kém do thiếu vận động

Dưới đây là những dấu hiệu thường gặp cho thấy trẻ có phản xạ kém do thiếu vận động, cha mẹ nên quan sát kỹ và so sánh với trẻ cùng độ tuổi để phát hiện sớm:

Hay vấp ngã, di chuyển lóng ngóng: Trẻ đi đứng thiếu vững vàng, dễ va chạm vào đồ vật xung quanh, khó giữ thăng bằng khi chạy, nhảy hoặc leo cầu thang. Đây là dấu hiệu cho thấy khả năng phối hợp giữa cơ và não chưa tốt do ít được vận động.
Phản ứng chậm trước kích thích: Khi được gọi tên, có tiếng động bất ngờ hoặc tình huống cần phản xạ nhanh, trẻ thường phản ứng chậm hơn, lúng túng hoặc không kịp xử lý so với các bạn cùng lứa tuổi.
Ngại vận động, dễ mệt và thiếu tự tin: Trẻ thường tránh các trò chơi vận động, nhanh mệt khi hoạt động nhẹ, hay đứng ngoài quan sát thay vì tham gia cùng bạn bè, dần hình thành tâm lý tự ti.
So sánh với trẻ cùng độ tuổi: Khi đặt trẻ trong môi trường tập thể, cha mẹ dễ nhận thấy con chậm chạp hơn, phản xạ kém hơn rõ rệt so với các trẻ có mức vận động phù hợp.

3. Gợi ý hoạt động vận động giúp trẻ rèn phản xạ theo từng độ tuổi

Dưới đây là những gợi ý hoạt động vận động giúp trẻ rèn phản xạ theo từng độ tuổi, cha mẹ nên áp dụng linh hoạt để phù hợp với khả năng và hứng thú của con.

Trẻ dưới 1 tuổi: Vận động ở giai đoạn này chủ yếu nhằm kích thích hệ thần kinh và phản xạ nền tảng. Cha mẹ nên cho trẻ nằm sấp, tập lẫy, bò, kết hợp đặt đồ chơi nhiều màu sắc để trẻ với tay, xoay người và phản ứng theo kích thích. Các trò chơi đơn giản như lắc chuông, gọi tên, đổi vị trí đồ chơi giúp trẻ tăng phản xạ nhìn – nghe – vận động.
Trẻ 1–3 tuổi: Trẻ bắt đầu vận động chủ động và học kiểm soát cơ thể. Các hoạt động như đi, chạy, leo bậc thấp, ném – đẩy – đá bóng, hay trò chơi bắt chước động tác giúp cải thiện phản xạ, khả năng phối hợp tay – chân và sự linh hoạt.
Với trẻ 3–5 tuổi: Ở giai đoạn này, trẻ phù hợp với nhảy, chạy và các trò chơi vận động có luật. Cha mẹ có thể cho trẻ bắt bóng, vượt chướng ngại vật, hoặc chơi các trò yêu cầu phản ứng nhanh theo hiệu lệnh để rèn phản xạ và khả năng tập trung.

4. Những sai lầm khiến vận động không phát huy hiệu quả

Những sai lầm phổ biến khiến việc vận động không phát huy hiệu quả, thậm chí còn làm trẻ ngại vận động và phản xạ kém hơn:

Ép trẻ vận động quá sức: Việc bắt trẻ tập luyện vượt khả năng khiến trẻ nhanh mệt, dễ chán và hình thành tâm lý sợ vận động. Khi cơ thể không được phục hồi đầy đủ, dù có bổ sung vi chất thì hiệu quả vận động cũng không đạt như mong muốn.
Cho trẻ vận động không phù hợp độ tuổi: Bài tập quá khó khiến trẻ thất bại, mất tự tin; trong khi hoạt động quá đơn giản lại không đủ kích thích phản xạ và kỹ năng vận động cần thiết cho từng giai đoạn phát triển.
Thời gian vận động quá ít hoặc không đều: Vận động ngắt quãng, không duy trì hằng ngày khiến cơ thể và não bộ không hình thành phản xạ tự nhiên, làm hiệu quả cải thiện vận động rất hạn chế.
Lạm dụng thiết bị điện tử thay cho vận động: Việc cho trẻ xem tivi, điện thoại quá nhiều làm giảm thời gian hoạt động thể chất, khiến trẻ ít tương tác với môi trường thực tế và phản xạ ngày càng chậm.

Những sai lầm phổ biến khiến việc vận động không phát huy hiệu quả, thậm chí còn làm trẻ ngại vận động và phản xạ kém hơn

Vận động thường xuyên giúp trẻ cải thiện phản xạ, tăng khả năng phối hợp và linh hoạt cơ thể. Cha mẹ nên khuyến khích trẻ vận động phù hợp với độ tuổi ngay từ những năm đầu đời. Việc hình thành thói quen vận động sớm sẽ mang lại lợi ích lâu dài cho sự phát triển của trẻ.

THÔNG TIN LIÊN HỆ:

Fanpage của Dr Thắng

1. Ths. BS Vũ Công Thắng :

https://www.facebook.com/dr.thang.vn?locale=vi_VN

2. Bác sĩ Thắng:

https://www.facebook.com/bsthang.vucong?locale=vi_VN

3. Bác sĩ Vũ Công Thắng:

https://www.facebook.com/profile.php?id=61555877620663&locale=vi_VN

Zalo: 033 809 8222 (không gọi điện vì bác sĩ bận khám sẽ không nghe được)
Địa chỉ phòng khám: Phòng khám Đa Khoa Đại học Phenikaa | 167 Hoàng Ngân, Phường Yên Hòa, HN - (024) 2222 6699
Thời gian làm việc: sáng 7h30-11h và chiều 14h-16h30 tất cả các ngày trong tuần. Do lịch làm việc của Bác sĩ Thắng không cố định nên nhà mình vui lòng liên hệ trước 1 ngày để có được lịch cụ thể.

Liên hệ đặt lịch khám: 024 2222 6699