1. Ibuprofen là thuốc gì và khi nào nên dùng cho trẻ?

Ibuprofen thuộc nhóm thuốc kháng viêm không steroid (NSAID). Khác với Paracetamol chỉ có tác dụng giảm đau và hạ sốt, Ibuprofen sở hữu "tác động kép" 3 trong 1: Hạ sốt, Giảm đau và Kháng viêm.

Thuốc thường được chỉ định trong các trường hợp sau:

• Trẻ bị sốt cao (trên 38.5 độ C hoặc 39 độ C) và không đáp ứng tốt với Paracetamol (đã uống Paracetamol nhưng nhiệt độ không giảm hoặc giảm rất ít).

• Trẻ bị sốt đi kèm với các triệu chứng sưng, viêm như: viêm họng nặng, viêm amydal, viêm tai giữa.

• Trẻ cần giảm đau do mọc răng, nhổ răng, đau nhức cơ bắp do cảm cúm hoặc sau chấn thương, gãy xương.

Hình ảnh Ibuprofen

Độ tuổi an toàn: Theo khuyến cáo của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và các chuyên gia Nhi khoa, Ibuprofen chỉ được sử dụng cho trẻ từ 6 tháng tuổi trở lên và có cân nặng trên 5kg.

2. Nguyên tắc tính liều lượng Ibuprofen chuẩn xác theo CÂN NẶNG

Một sai lầm rất phổ biến của nhiều cha mẹ là đong thuốc hạ sốt dựa trên tháng tuổi hoặc ước chừng bằng thìa ăn cơm. Đối với Ibuprofen, liều lượng bắt buộc phải được tính toán dựa trên cân nặng thực tế của trẻ để tránh ngộ độc.

• Công thức liều dùng chuẩn: 5 - 10mg Ibuprofen cho mỗi 1kg cân nặng/lần uống. (Thông thường bác sĩ sẽ lấy mốc trung bình là 7.5mg - 10mg/kg/lần).

• Khoảng cách giữa các liều: Khác với Paracetamol (cách 4-6 tiếng), Ibuprofen có tác dụng kéo dài hơn. Khoảng cách an toàn giữa 2 lần uống Ibuprofen tối thiểu là 6 đến 8 tiếng.

• Giới hạn tối đa: Không cho trẻ uống quá 3 - 4 liều Ibuprofen trong vòng 24 giờ. Tổng liều tối đa không vượt quá 40mg/kg/ngày.

Ví dụ thực tế: Nếu bé nặng 10kg, liều lượng an toàn cho một lần uống sẽ rơi vào khoảng: 10kg x 10mg = 100mg Ibuprofen/lần uống. (Mẹ cần quy đổi số mg này ra số ml siro tương ứng dựa trên nồng độ ghi trên vỏ chai thuốc).

3. Những trường hợp TUYỆT ĐỐI KHÔNG dùng Ibuprofen cho trẻ

Bởi vì cơ chế tác động mạnh mẽ lên hệ tiêu hóa và quá trình đông máu, Ibuprofen bị xếp vào danh sách "chống chỉ định" (cấm dùng) đối với các nhóm trẻ sau:

• Trẻ nghi ngờ mắc Sốt xuất huyết: Đây là lưu ý sống còn. Sốt xuất huyết làm giảm tiểu cầu, gây rối loạn đông máu. Ibuprofen lại có tác dụng ức chế kết tập tiểu cầu. Nếu dùng Ibuprofen cho trẻ bị sốt xuất huyết, nguy cơ chảy máu ồ ạt (xuất huyết dạ dày, xuất huyết nội tạng) là cực kỳ cao và có thể gây tử vong.

• Trẻ dưới 6 tháng tuổi: Thận của trẻ ở giai đoạn này chưa phát triển hoàn thiện để đào thải loại thuốc này.

• Trẻ bị mất nước nặng: Nếu trẻ đang bị nôn ói nhiều, tiêu chảy liên tục, cơ thể thiếu hụt nước trầm trọng thì việc dùng Ibuprofen có thể dẫn đến suy thận cấp.

• Trẻ bị hen suyễn (thuyễn): Khoảng 10-20% người bệnh hen suyễn có nguy cơ bị co thắt phế quản, khởi phát cơn hen cấp tính khi sử dụng các thuốc nhóm NSAID như Ibuprofen.

• Trẻ có tiền sử viêm loét dạ dày, tá tràng hoặc các bệnh lý về rối loạn đông máu, suy gan, suy thận.

4. Hướng dẫn cha mẹ cách cho trẻ uống Ibuprofen đúng chuẩn

Để phát huy tối đa hiệu quả hạ sốt và giảm thiểu tác dụng phụ, cha mẹ hãy ghi nhớ các bước thao tác sau:

• Uống sau khi ăn no: Khác với Paracetamol có thể uống lúc bụng đói, Ibuprofen cực kỳ "hại" dạ dày. Cha mẹ bắt buộc phải cho con uống Ibuprofen ngay sau bữa ăn, hoặc uống cùng với một cốc sữa/đồ ăn nhẹ để lớp thức ăn bảo vệ niêm mạc bao tử.

• Sử dụng đúng dụng cụ đo lường: Luôn dùng xi-lanh (bơm tiêm không kim) hoặc cốc đong có vạch chia ml đi kèm trong hộp thuốc. Tuyệt đối không dùng thìa cà phê hay thìa ăn phở ở nhà để ước lượng.

• Lắc đều trước khi uống: Các loại Ibuprofen dạng siro (hỗn dịch) thường bị lắng đọng hoạt chất ở đáy chai. Hãy lắc thật kỹ chai thuốc trước khi rót ra để đảm bảo bé nhận được đúng liều lượng.

• Không tự ý dùng xen kẽ: Rất nhiều cha mẹ tự ý cho con uống xen kẽ Paracetamol và Ibuprofen mỗi 2-3 tiếng để ép cơn sốt xuống. Điều này rất nguy hiểm và dễ gây nhầm lẫn liều, ngộ độc gan/thận. Việc dùng xen kẽ chỉ được thực hiện khi có sự chỉ định và theo dõi sát sao của bác sĩ.

Cha mẹ trước khi sử dụng cho con nên có sự tư vấn từ bác sĩ

5. Nhận diện tác dụng phụ và khi nào cần đưa trẻ đi cấp cứu?

Giống như bất kỳ loại thuốc tây nào, Ibuprofen có thể mang lại một số tác dụng phụ. Phổ biến nhất là tình trạng trẻ bị chướng bụng, buồn nôn, ợ hơi hoặc đau âm ỉ vùng thượng vị.

Tuy nhiên, cha mẹ cần lập tức ngừng thuốc và bế trẻ đến phòng cấp cứu gần nhất nếu xuất hiện các dấu hiệu dị ứng hoặc ngộ độc nặng sau đây:

• Trẻ nôn ra dịch có lẫn máu tươi hoặc dịch màu nâu đen như bã cà phê (Dấu hiệu xuất huyết dạ dày).

• Trẻ đi ngoài phân có màu đen nhánh, sệt như nhựa đường, mùi khắm.

• Trẻ đột ngột khó thở, thở rít, thở khò khè dồn dập.

• Xuất hiện tình trạng sưng phù ở mắt, môi, lưỡi hoặc nổi mề đay phát ban đỏ rực khắp người.

• Trẻ lừ đừ, ngủ li bì gọi không dậy, lượng nước tiểu ít đi trông thấy hoặc không đi tiểu trong 6-8 giờ liên tục.

Ibuprofen là một "vũ khí" hạ sốt và kháng viêm cực kỳ sắc bén nếu được dùng đúng người, đúng bệnh và đúng liều. Việc trang bị kiến thức y khoa nền tảng không chỉ giúp cha mẹ xoa dịu những cơn sốt hầm hập của con một cách hiệu quả, mà còn thiết lập một hàng rào an toàn, bảo vệ cơ thể non nớt của trẻ khỏi những biến chứng đáng tiếc. Khi đứng trước bất kỳ sự phân vân nào về việc dùng thuốc, cha mẹ hãy luôn tham vấn ý kiến của bác sĩ nhi khoa hoặc dược sĩ chuyên môn.

THÔNG TIN LIÊN HỆ:

• Fanpage của Dr Thắng

1. Thạc sĩ Vũ Công Thắng:

https://www.facebook.com/dr.thang.vn?locale=vi_VN

2. Ths. Vũ Công Thắng: 

https://www.facebook.com/bsthang.vucong?locale=vi_VN

3. THS. Vũ Công Thắng: 

https://www.facebook.com/profile.php?id=61555877620663&locale=vi_VN

• Zalo: 033 809 8222 (không gọi điện vì bác sĩ bận khám sẽ không nghe được)

• Địa chỉ phòng khám: Phòng khám Đa khoa đại học Phenikaa, địa chỉ tại 167 Phố Hoàng Ngân, Phường Yên Hòa, Hà Nội.

• Thời gian làm việc: Sáng 7h30-11h và chiều 14h-16h30 tất cả các ngày trong tuần. Do lịch làm việc của Bác sĩ Thắng không cố định nên nhà mình vui lòng liên hệ trước 1 ngày để có được lịch cụ thể.

• Liên hệ đặt lịch khám: 024 2222 6699