1. Giải mã nguyên nhân: Vì sao trẻ cứ nằm điều hòa là lại ho và viêm họng?

Hệ hô hấp của trẻ nhỏ, đặc biệt là trẻ sơ sinh, vô cùng mỏng manh và nhạy cảm. Việc trẻ xuất hiện các triệu chứng ho khan, ho có đờm, nghẹt mũi khi nằm phòng máy lạnh thường xuất phát từ 3 nguyên nhân cốt lõi sau đây:

• Không khí bị hút cạn độ ẩm: Cơ chế hoạt động của điều hòa là liên tục hút bớt hơi ẩm trong phòng để làm mát không khí. Khi độ ẩm xuống quá thấp (dưới 50%), lớp dịch nhầy tự nhiên làm nhiệm vụ bôi trơn và bảo vệ niêm mạc mũi họng của trẻ sẽ bị khô đi nhanh chóng. Mất đi "tấm khiên" này, cổ họng trẻ trở nên khô rát, kích thích phản xạ ho, đồng thời tạo cơ hội "ngàn vàng" cho vi khuẩn, virus xâm nhập gây viêm đường hô hấp.

• Hội chứng sốc nhiệt (Chênh lệch nhiệt độ quá lớn): Nhiều cha mẹ có thói quen cài đặt nhiệt độ ở mức 20 - 22 độ C cho nhanh mát. Khi trẻ đang nô đùa đổ mồ hôi hột mà bước ngay vào phòng lạnh sâu, hoặc từ phòng lạnh bước đột ngột ra ngoài trời nóng, các mạch máu sẽ bị co giãn đột ngột. Sự chênh lệch nhiệt độ lớn hơn 7 độ C khiến hệ thống điều nhiệt của cơ thể trẻ bị "đơ", dẫn đến cảm lạnh, ho và sốt.

• Luồng gió độc thổi trực tiếp: Cấu trúc ống phế quản của trẻ rất hẹp. Việc để quạt gió điều hòa phả thẳng vào mặt, đầu hoặc vùng ngực của bé trong nhiều giờ liền sẽ khiến cơ thể nhiễm lạnh cục bộ, đường thở bị kích ứng dữ dội.

• Điều hòa bẩn - Ổ chứa vi khuẩn lơ lửng: Nếu màng lọc không được vệ sinh định kỳ, hàng triệu hạt bụi mịn, nấm mốc và vi khuẩn tích tụ bên trong sẽ nương theo luồng gió bay khắp phòng, lọt thẳng vào phổi trẻ mỗi khi hít thở.

Vì sao trẻ cứ nằm điều hòa là lại ho và viêm họng?

2. Nguyên tắc "Vàng" sử dụng điều hòa giúp bé ngủ ngon, không lo ốm vặt

Để biến chiếc điều hòa thành "người bạn thân thiện" với sức khỏe của con, cha mẹ cần thiết lập ngay những thói quen chuẩn khoa học dưới đây:

2.1. Cài đặt nhiệt độ "chuẩn sinh học"

Nhiệt độ lý tưởng nhất cho phòng có trẻ nhỏ (đặc biệt là trẻ dưới 3 tuổi) không phải là nhiệt độ mà người lớn cảm thấy mát mẻ.

• Hãy duy trì nhiệt độ điều hòa ở mức 26 - 28 độ C.

• Nếu nhiệt độ ngoài trời quá oi bức, cha mẹ chỉ nên để chênh lệch giữa trong nhà và ngoài trời tối đa từ 5 - 7 độ C.

• Mẹo nhỏ: Hãy sử dụng thêm một chiếc quạt máy bật số nhỏ nhất, để chế độ quay đảo chiều giúp hơi lạnh luân chuyển đều khắp phòng thay vì phải hạ thấp nhiệt độ điều hòa.

2.2. Kiểm soát độ ẩm nghiêm ngặt

Vì điều hòa làm khô không khí, việc bù ẩm là điều kiện bắt buộc để bảo vệ niêm mạc mũi họng của con.

• Sử dụng máy phun sương tạo ẩm (loại có kiểm soát độ ẩm, duy trì ở mức 55 - 60%).

• Nếu không có máy tạo ẩm, mẹ có thể đặt một chậu nước rộng miệng hoặc phơi một chiếc khăn tắm ướt trong góc phòng.

• Nhỏ 1-2 giọt nước muối sinh lý 0.9% vào mỗi bên mũi bé trước khi đi ngủ và sau khi thức dậy để giữ ẩm trực tiếp cho đường thở.

2.3. Quy tắc "3 phút" phòng tránh sốc nhiệt

Đây là quy tắc sống còn mà bất kỳ phụ huynh nào cũng cần ghi nhớ:

• Trước khi ra khỏi phòng: Tắt điều hòa trước 10 - 15 phút, mở rộng cửa phòng để không khí nóng tràn vào từ từ. Chờ khoảng 3 phút cho cơ thể bé quen dần với nhiệt độ mới rồi mới bế bé ra ngoài.

• Trước khi bước vào phòng: Nếu bé vừa đi nắng về hoặc đang vã mồ hôi, hãy dùng khăn khô lau sạch mồ hôi cho con, cho bé ngồi nghỉ ở nơi thoáng mát khoảng 3-5 phút trước khi bước vào phòng máy lạnh.

2.4. Điều chỉnh hướng gió và thời gian sử dụng

• Tuyệt đối không để cánh quạt điều hòa hất gió trực tiếp vào khu vực giường ngủ của bé. Hãy chỉnh cánh tản gió hướng lên trần nhà hoặc dùng tấm chắn gió điều hòa chuyên dụng.

• Không nên nhốt con trong phòng kín bật điều hòa 24/24. Sau mỗi 3-4 tiếng bật máy, hãy tắt đi và mở tung các cửa sổ để đón nắng, đón gió trời, giúp lưu thông không khí, đẩy lùi vi khuẩn ứ đọng trong phòng.

3. Chăm sóc cơ thể bé khi nằm phòng điều hòa

Bên cạnh việc điều chỉnh máy móc, sự bảo vệ từ bên ngoài đối với cơ thể trẻ cũng đóng vai trò quyết định giúp con không bị ho khan, cảm lạnh:

• Mặc đồ thấm hút, giữ ấm "3 huyệt đạo": Cho bé mặc đồ cotton mỏng nhẹ, cộc tay hoặc dài tay tùy mức độ lạnh. Tuy nhiên, bắt buộc phải giữ ấm 3 vùng: Cổ, Bụng và Gan bàn chân. Mẹ có thể quàng một chiếc khăn xô mỏng ở cổ, đắp chăn mỏng ngang bụng và đi một đôi tất lưới mỏng cho bé khi ngủ.

• Bổ sung nước liên tục: Kể cả khi bé không có cảm giác khát, mẹ vẫn nên tăng cường các cữ bú (đối với trẻ sơ sinh) hoặc cho trẻ uống nhiều nước lọc ấm, nước ép trái cây (đối với trẻ đã ăn dặm) để bù lại lượng nước thất thoát qua da, giúp đờm nhớt trong cổ họng lỏng ra và dễ tống xuất.

• Vệ sinh điều hòa định kỳ: Đây là việc làm không thể trì hoãn. Hãy tháo và rửa sạch tấm màng lọc bụi ít nhất 1 tháng/lần và gọi thợ bảo dưỡng, xịt rửa cục lạnh chuyên sâu từ 3-6 tháng/lần tùy tần suất sử dụng.

Điều hòa cần được vệ sinh và làm sạch định kỳ

Không bật điều hòa thì con nóng bức, nổi mẩn; bật sai cách lại rước thêm bệnh viêm hô hấp. Bài toán khó này hoàn toàn có thể được giải quyết nếu cha mẹ nắm vững các nguyên tắc về nhiệt độ, độ ẩm và sự lưu thông không khí. Chiếc điều hòa vốn dĩ rất an toàn và hữu ích, chỉ cần chúng ta sử dụng bằng sự tinh tế và kiến thức khoa học, con yêu chắc chắn sẽ có những giấc ngủ thật sâu, thật ngon để khôn lớn mỗi ngày bất chấp cái nóng khắc nghiệt của mùa hè.

THÔNG TIN LIÊN HỆ:

• Fanpage của Dr Thắng

1. Thạc sĩ Vũ Công Thắng:

https://www.facebook.com/dr.thang.vn?locale=vi_VN

2. Ths. Vũ Công Thắng: 

https://www.facebook.com/bsthang.vucong?locale=vi_VN

3. THS. Vũ Công Thắng: 

https://www.facebook.com/profile.php?id=61555877620663&locale=vi_VN

• Zalo: 033 809 8222 (không gọi điện vì bác sĩ bận khám sẽ không nghe được)

• Địa chỉ phòng khám: Phòng khám Đa khoa đại học Phenikaa, số 167, phố Hoàng Ngân, phường Yên Hòa, thành phố Hà Nội.

• Thời gian làm việc: Sáng 7h30-11h và chiều 14h-16h30 tất cả các ngày trong tuần. Do lịch làm việc của Bác sĩ Thắng không cố định nên nhà mình vui lòng liên hệ trước 1 ngày để có được lịch cụ thể.

• Liên hệ đặt lịch khám: 024 2222 6699