1. Chiều cao có phải chỉ do gen?
Nhiều người nghĩ chiều cao hoàn toàn do gen quyết định, nhưng thực tế, yếu tố di truyền chỉ chiếm khoảng 23-80% tùy từng nghiên cứu. Phần còn lại chịu ảnh hưởng lớn từ dinh dưỡng, vận động, giấc ngủ và môi trường sống.
Đặc biệt, mẹ tác động mạnh mẽ đến chiều cao của con, không chỉ vì gen di truyền mà còn vì quá trình mang thai. Thai kỳ khỏe mạnh, dinh dưỡng đầy đủ sẽ giúp con có nền tảng phát triển tốt hơn về tầm vóc.
Một minh chứng dễ thấy là thế hệ trẻ ngày nay thường cao hơn thế hệ trước, dù bố mẹ không cao vượt trội. Nhờ hiểu biết về dinh dưỡng, chăm sóc sức khỏe và lối sống khoa học, trẻ có thể đạt được chiều cao tối ưu, vượt qua giới hạn di truyền.
Một minh chứng dễ thấy là thế hệ trẻ ngày nay thường cao hơn thế hệ trước, dù bố mẹ không cao vượt trội
2. Giai đoạn vàng giúp trẻ “bứt phá” chiều cao
Có ba giai đoạn “vàng” quyết định chiều cao của trẻ mà bố mẹ không nên bỏ lỡ. Trước hết, 1.000 ngày đầu đời – từ trong bụng mẹ đến khi trẻ tròn 2 tuổi – là giai đoạn cực kỳ quan trọng, vì lúc này trẻ đã hình thành tới khoảng 60% chiều cao tiềm năng của mình.
Bước sang năm thứ 3, trẻ vẫn còn cơ hội tăng mạnh, có thể cao thêm đến 10 cm nếu được chăm sóc dinh dưỡng và vận động hợp lý.
Đặc biệt, tuổi dậy thì là thời điểm bứt phá, trẻ có thể tăng từ 10-15 cm mỗi năm. Nếu được đảm bảo dinh dưỡng đầy đủ, ngủ đủ giấc và vận động đều đặn, trẻ hoàn toàn có thể đạt chiều cao vượt trội so với thế hệ trước.
3. Các yếu tố giúp bé cao lớn vượt trội
3.1. Dinh dưỡng khoa học
Nhiều cha mẹ cứ nghĩ muốn con cao thì chỉ cần ăn nhiều hay uống sữa cao là đủ. Thực tế, chiều cao chỉ phát triển tối ưu khi cơ thể được cung cấp đầy đủ các nhóm chất quan trọng như đạm, canxi, vitamin D, vitamin K2, kẽm, magie… Đây là các “nguyên liệu” cần thiết giúp xương dài ra, chắc khỏe và tăng mật độ xương.
Tuy nhiên, bố mẹ không nên lạm dụng sữa cao hay thực phẩm chức năng nếu chưa thực sự cần thiết. Việc tự ý bổ sung quá mức có thể gây mất cân bằng dinh dưỡng, thậm chí dẫn đến thừa chất, ảnh hưởng sức khỏe lâu dài. Chỉ khi có chỉ định của bác sĩ, việc bổ sung mới nên thực hiện.
Điều quan trọng là nên ưu tiên thực phẩm tự nhiên, tươi sạch như thịt, cá, trứng, rau xanh, hạt, trái cây… đồng thời tránh cho trẻ ăn quá nhiều thức ăn nhanh, đồ chế biến sẵn, nước ngọt có gas vì những thực phẩm này thường nhiều muối, đường và chất béo xấu, không tốt cho tăng trưởng.
3.2. Vận động thể chất dưới ánh nắng mặt trời
Vận động ngoài trời chính là “chìa khóa” kích thích cơ thể tiết ra hormone tăng trưởng (GH), yếu tố cực kỳ quan trọng cho sự phát triển chiều cao. Khi trẻ chạy nhảy, chơi thể thao dưới ánh nắng, cơ bắp và xương được vận động, giúp xương phát triển dài ra tự nhiên.
Ánh nắng còn giúp cơ thể tổng hợp vitamin D, chất rất cần thiết để hấp thu canxi tối đa vào xương. Thiếu vitamin D sẽ khiến trẻ dù ăn đủ canxi cũng khó cao lớn được.
Tuy nhiên, cần cho trẻ vận động ngoài trời vào thời điểm an toàn như trước 10h sáng hoặc sau 4h30 chiều, để tránh tác hại của tia UV mạnh trong giờ nắng gắt. Mỗi ngày chỉ cần 30 phút vận động ngoài trời đã rất có ích.
3.3. Giấc ngủ chất lượng, đủ giờ
Không chỉ dinh dưỡng hay vận động, giấc ngủ đóng vai trò cực kỳ quan trọng với chiều cao. Hormone tăng trưởng (GH) được tiết ra nhiều nhất vào ban đêm, khi trẻ đang ngủ sâu. Nếu trẻ ngủ muộn, ngủ ít, hormone này không được tiết đủ, làm xương kém phát triển.
Ngoài ra, trẻ càng căng thẳng thì hormone stress (cortisol) càng tăng cao, kìm hãm GH, khiến trẻ chậm lớn. Vì thế, cha mẹ không nên ép con học quá nhiều, khiến con lo lắng, mất ngủ.
Trẻ nhỏ dưới 3 tuổi cần ngủ đủ 12 tiếng/ngày, còn trẻ tuổi dậy thì cần khoảng 10 tiếng/ngày. Trẻ phải được đi ngủ sớm, tốt nhất trước 10 giờ đêm, tránh sử dụng thiết bị điện tử trước giờ ngủ để có giấc ngủ sâu và chất lượng.
3.4. Tránh thói quen xấu ảnh hưởng đến chiều cao
Một số thói quen xấu vô tình cản trở chiều cao của trẻ. Việc ăn nhiều đồ ngọt, đường, nước ngọt có gas không chỉ dễ dẫn đến béo phì mà còn giảm khả năng tiết hormone tăng trưởng. Thừa cân, béo phì làm xương chịu áp lực lớn, dễ biến dạng và kém phát triển chiều dài.
Ngoài ra, trẻ sử dụng thiết bị điện tử quá nhiều hay thức khuya cũng ảnh hưởng trực tiếp đến giấc ngủ, khiến quá trình tiết GH bị gián đoạn, dẫn đến chậm lớn.
Điều quan trọng nhất là rèn cho trẻ thói quen sinh hoạt lành mạnh từ nhỏ: ăn uống đủ chất, ngủ đủ giấc, vận động thường xuyên và hạn chế tối đa thói quen xấu. Khi môi trường sống tốt, trẻ hoàn toàn có thể cao lớn vượt trội dù bố mẹ không phải là người có chiều cao lý tưởng.
Không chỉ dinh dưỡng hay vận động, giấc ngủ đóng vai trò cực kỳ quan trọng với chiều cao
Dù gen di truyền có ảnh hưởng, chiều cao của trẻ vẫn có thể cải thiện nhờ chăm sóc đúng cách. Bố mẹ hãy đầu tư vào dinh dưỡng, giấc ngủ, vận động và lối sống lành mạnh cho con. Kiên trì đồng hành sẽ giúp bé đạt chiều cao vượt trội, tự tin trong tương lai.
Mẹ có thể tham khảo video các yếu tố giúp bé cao lớn - tăng chiều cao của con tại đây:
THÔNG TIN LIÊN HỆ:
-
Fanpage của Dr Thắng
1. Ths. BS Vũ Công Thắng :
https://www.facebook.com/dr.thang.vn?locale=vi_VN
2. Bác sĩ Thắng:
https://www.facebook.com/bsthang.vucong?locale=vi_VN
3. Bác sĩ Vũ Công Thắng:
https://www.facebook.com/profile.php?id=61555877620663&locale=vi_VN
-
Zalo: 033 809 8222 (không gọi điện vì bác sĩ bận khám sẽ không nghe được)
-
Địa chỉ phòng khám: phòng khám Đa khoa đại học Phenikaa, địa chỉ tại 167 Hoàng Ngân, Cầu Giấy, Hà Nội.
-
Thời gian làm việc: sáng 7h30-11h và chiều 14h-16h30 tất cả các ngày trong tuần. Do lịch làm việc của Bác sĩ Thắng không cố định nên nhà mình vui lòng liên hệ trước 1 ngày để có được lịch cụ thể.
Liên hệ đặt lịch khám: 024 2222 6699
