logo
  • Thạc sĩ Bác sĩ
  • Vũ Công Thắng
  • Chăm con đơn giản cùng BS Thắng

Phân biệt cúm A và COVID-19 ở trẻ

14:47 - 09/04/2026Bệnh lý,

Khi thời tiết giao mùa hoặc vào những đợt dịch bùng phát, tiếng ho sụ sụ hay cơn sốt hầm hập của con luôn khiến các bậc làm cha mẹ đứng ngồi không yên. Hiện nay, Cúm A và COVID-19 là hai căn bệnh viêm đường hô hấp phổ biến nhất ở trẻ nhỏ. Vì cùng do virus gây ra và có chung đích tấn công là hệ hô hấp, hai căn bệnh này có những biểu hiện ban đầu giống nhau đến mức "như hai giọt nước". Tuy nhiên, việc nhận diện sai bệnh có thể dẫn đến tâm lý chủ quan hoặc chăm sóc sai cách, làm tăng nguy cơ biến chứng nặng. Vậy làm thế nào để phân biệt Cúm A và COVID-19 ở trẻ? Khi nào con cần đi viện? Hãy cùng tìm hiểu chi tiết qua cẩm nang y khoa dưới đây.

1. Vì sao Cúm A và COVID-19 ở trẻ lại dễ bị nhầm lẫn?

Cúm A và COVID-19 đều là bệnh truyền nhiễm cấp tính lây lan qua đường hô hấp (khi người bệnh ho, hắt hơi, nói chuyện phát tán giọt bắn) hoặc qua tiếp xúc bề mặt. Ở giai đoạn đầu, cả hai loại virus này đều gây ra một hội chứng viêm long đường hô hấp trên với các triệu chứng "dùng chung" khiến cha mẹ rất khó phân định:

  • Trẻ bị sốt (có thể sốt nhẹ hoặc sốt rất cao).

  • Ho, ngứa rát cổ họng.

  • Nghẹt mũi, sổ mũi, chảy nước mũi trong.

  • Cơ thể mệt mỏi, quấy khóc, chán ăn.

  • Một số trẻ có biểu hiện rối loạn tiêu hóa như nôn trớ, tiêu chảy.

Chính vì sự giống nhau này, nếu chỉ nhìn lướt qua, ngay cả bác sĩ đôi khi cũng cần đến xét nghiệm mới có thể đưa ra kết luận cuối cùng.

2. Cách phân biệt Cúm A và COVID-19 qua các dấu hiệu đặc trưng

Dù có nhiều điểm chung, nhưng nếu tinh ý quan sát tiến trình bệnh và đặc điểm của các triệu chứng, cha mẹ vẫn có thể tìm ra những điểm khác biệt mang tính "chìa khóa" sau đây:

2.1. Tốc độ khởi phát bệnh (Thời gian ủ bệnh)

  • Cúm A: Cực kỳ đột ngột và chớp nhoáng. Thời gian ủ bệnh ngắn (chỉ 1-4 ngày). Trẻ có thể đang chơi đùa khỏe mạnh, nhưng chỉ vài giờ sau đã đột ngột sốt cao đùng đùng, mệt lả đi.

  • COVID-19: Thường diễn tiến từ từ và âm ỉ hơn. Thời gian ủ bệnh dài hơn (từ 2 đến 14 ngày). Trẻ có thể húng hắng ho, ngạt mũi nhẹ 1-2 ngày rồi mới bắt đầu sốt và mệt mỏi tăng dần.

2.2. Đặc điểm của cơn sốt và sự mệt mỏi

  • Cúm A: Dấu hiệu điển hình là sốt rất cao (39 - 40 độ C) kèm theo rét run. Trẻ bị Cúm A thường bị đau nhức cơ bắp dữ dội. Trẻ lớn sẽ than thở bị đau mỏi khắp người, đau đầu; trẻ nhỏ chưa biết nói sẽ rên rỉ, khóc thét khi cha mẹ chạm vào người hoặc bế ẵm vì cơ thể ê ẩm.

Các triệu chứng của bệnh cúm A

  • COVID-19: Trẻ có thể sốt nhẹ, sốt vừa hoặc sốt cao nhưng mức độ đau nhức cơ bắp thường không dữ dội và dồn dập như Cúm A. Trẻ có thể vẫn chơi được khi đã hạ sốt.

2.3. Dấu hiệu mất vị giác và khứu giác

  • Cúm A: Trẻ có thể ăn kém do ngạt mũi, đắng miệng, nhưng không bị mất hoàn toàn khả năng ngửi mùi hay nếm vị.

  • COVID-19: Đây là dấu hiệu mang tính "chỉ điểm" cực kỳ cao của COVID-19 (dù các biến chủng mới ít gặp hơn). Trẻ lớn có thể phàn nàn rằng con không ngửi thấy mùi thức ăn, ăn món gì cũng thấy nhạt nhẽo, vô vị.

2.4. Nguy cơ biến chứng

  • Cúm A: Bệnh có xu hướng tiến triển nặng ở nhóm trẻ dưới 2 tuổi hoặc trẻ có bệnh nền. Biến chứng thường gặp là viêm tai giữa, viêm phế quản, viêm phổi cấp tính hoặc viêm cơ tim.

  • COVID-19: Ngoài nguy cơ viêm phổi, COVID-19 còn tiềm ẩn biến chứng cực kỳ nguy hiểm xuất hiện ở giai đoạn hậu COVID (sau 2-6 tuần khỏi bệnh) là Hội chứng viêm đa hệ thống (MIS-C). Trẻ sẽ bị sốt cao trở lại, phát ban, đỏ mắt và tổn thương đa tạng.

3. Chẩn đoán chính xác: "Tiêu chuẩn vàng" là xét nghiệm

Mặc dù việc quan sát triệu chứng giúp cha mẹ có hướng xử lý ban đầu, nhưng để khẳng định chắc chắn 100% trẻ mắc Cúm A hay COVID-19, phương pháp duy nhất là thực hiện xét nghiệm.

  • Hiện nay, trên thị trường đã có các loại Kit test nhanh gộp (Combo Test) cho phép xét nghiệm đồng thời cả Cúm A/B và COVID-19 chỉ với một lần lấy mẫu dịch tỵ hầu.

  • Việc test sớm trong 1-3 ngày đầu khi trẻ có triệu chứng sẽ giúp bác sĩ có phác đồ điều trị đặc hiệu (ví dụ: dùng thuốc kháng virus Tamiflu cho Cúm A trong vòng 48 giờ đầu sẽ mang lại hiệu quả rất tốt).

Bộ kit test nhanh gộp để khẳng định trẻ mắc Cúm A hay COVID-19

4. Chăm sóc trẻ tại nhà: Nguyên tắc chung cha mẹ cần nắm vững

Nếu trẻ mắc bệnh ở thể nhẹ, không có dấu hiệu suy hô hấp, cha mẹ hoàn toàn có thể chăm sóc con tại nhà theo các nguyên tắc an toàn sau:

  • Tuyệt đối không lạm dụng kháng sinh: Cả Cúm A và COVID-19 đều do VIRUS gây ra, kháng sinh không có tác dụng tiêu diệt virus. Kháng sinh chỉ được dùng khi bác sĩ xác định trẻ có biểu hiện bội nhiễm vi khuẩn.

  • Hạ sốt đúng cách: Khi trẻ sốt từ 38.5 độ C trở lên, hãy cho trẻ uống thuốc hạ sốt chứa Paracetamol với liều lượng chuẩn (10-15mg/kg cân nặng/lần), cách nhau 4-6 tiếng. Có thể kết hợp chườm ấm vùng nách, bẹn để con nhanh hạ nhiệt.

  • Tích cực bù nước và điện giải: Trẻ sốt cao rất dễ bị mất nước. Cha mẹ hãy cho con uống dung dịch Oresol (pha đúng tỷ lệ), uống nhiều nước lọc, nước trái cây tươi (cam, bưởi, dừa) hoặc tăng cường cho bé bú mẹ.

  • Dinh dưỡng lỏng, mềm: Cổ họng trẻ đang sưng đau, hãy nấu cháo, súp mềm, chia nhỏ thành 5-6 bữa/ngày để trẻ dễ nuốt và dễ tiêu hóa.

  • Làm sạch đường thở: Nhỏ nước muối sinh lý 0.9% và hút mũi nhẹ nhàng giúp trẻ dễ thở, ngủ ngon giấc hơn.

5. Dấu hiệu khi nào cần đưa trẻ đi cấp cứu?

Bệnh do virus thường có diễn biến rất khó lường. Trong quá trình chăm sóc tại nhà, cha mẹ phải túc trực theo dõi sát sao. Hãy gọi cấp cứu hoặc bế trẻ đến bệnh viện ngay lập tức nếu xuất hiện các dấu hiệu sau:

  • Khó thở, thở rút lõm: Lồng ngực trẻ rút lõm sâu, thở nhanh, thở rít, phập phồng cánh mũi hoặc có biểu hiện tím tái ở môi và các đầu ngón tay.

  • Sốt cao không hạ: Trẻ sốt liên tục trên 39 độ C, không đáp ứng với thuốc hạ sốt, hoặc sốt kéo dài quá 3 ngày.

  • Dấu hiệu thần kinh: Trẻ ngủ li bì, lờ đờ, khó đánh thức, kích thích vật vã hoặc xuất hiện cơn co giật.

  • Trẻ từ chối ăn uống: Bỏ bú hoàn toàn, không thể uống được nước hoặc nôn vọt tất cả mọi thứ nạp vào.

Việc phân biệt Cúm A và COVID-19 ở trẻ không phải lúc nào cũng dễ dàng, nhưng bằng sự bình tĩnh và tinh ý, cha mẹ sẽ có những phương án xử lý kịp thời. Đừng quên rằng, "vũ khí" phòng bệnh hiệu quả nhất chính là tiêm phòng vắc-xin đầy đủ, giữ gìn vệ sinh không gian sống và rèn luyện cho con một hệ miễn dịch khỏe mạnh từ bên trong.

THÔNG TIN LIÊN HỆ:

  • Fanpage của Dr Thắng

1. Thạc sĩ Vũ Công Thắng:

https://www.facebook.com/dr.thang.vn?locale=vi_VN

2. Ths. Vũ Công Thắng: 

https://www.facebook.com/bsthang.vucong?locale=vi_VN

3. THS. Vũ Công Thắng: 

https://www.facebook.com/profile.php?id=61555877620663&locale=vi_VN

  • Zalo: 033 809 8222 (không gọi điện vì bác sĩ bận khám sẽ không nghe được)

  • Địa chỉ phòng khám: Phòng khám Đa khoa đại học Phenikaa, địa chỉ tại 167 Phố Hoàng Ngân, Phường Yên Hòa, Hà Nội.

  • Thời gian làm việc: Sáng 7h30-11h và chiều 14h-16h30 tất cả các ngày trong tuần. Do lịch làm việc của Bác sĩ Thắng không cố định nên nhà mình vui lòng liên hệ trước 1 ngày để có được lịch cụ thể.

  • Liên hệ đặt lịch khám: 024 2222 6699

Giỏ hàng của bạn
  • Chưa có sản phẩm nào trong giỏ hàng