1. Tại sao sữa mẹ trữ có mùi tanh?
1.1. Hoạt động của enzyme lipase
Sữa mẹ chứa enzyme lipase, một loại enzyme tự nhiên giúp phân giải chất béo trong sữa để bé dễ tiêu hóa hơn. Khi sữa được vắt ra và bảo quản trong tủ lạnh hoặc tủ đông, enzyme lipase tiếp tục hoạt động, phá vỡ các phân tử chất béo. Quá trình này có thể tạo ra mùi tanh hoặc mùi giống xà phòng, đặc biệt khi sữa được bảo quản trong thời gian dài.
Mùi tanh này không phải dấu hiệu sữa bị hỏng mà là kết quả của phản ứng hóa học tự nhiên. Tuy nhiên, mùi này có thể khiến bé khó chịu hoặc từ chối bú nếu bé không quen.
1.2. Chế độ ăn uống của mẹ
Chế độ ăn uống của mẹ cũng ảnh hưởng đến mùi vị của sữa. Các thực phẩm có mùi mạnh như cá, tỏi, hành, hoặc thực phẩm giàu chất béo omega-3 (như cá hồi, cá thu) có thể làm sữa mẹ có mùi tanh hơn. Những thay đổi này thường không gây hại nhưng có thể làm sữa có mùi vị khác so với bình thường.
1.3. Phương pháp bảo quản
Cách bảo quản sữa mẹ cũng đóng vai trò quan trọng. Nếu sữa không được bảo quản đúng cách, ví dụ như để ở nhiệt độ không ổn định hoặc trong các túi/hộp đựng không đảm bảo vệ sinh, vi khuẩn có thể phát triển và gây ra mùi khó chịu. Ngoài ra, việc để sữa trong tủ lạnh quá lâu hoặc tiếp xúc với không khí khi rã đông cũng có thể làm tăng mùi tanh.
Nếu không được bảo quản đúng cách sữa mẹ có thể có mùi tanh
1.4. Tương tác với túi trữ sữa
Một số loại túi trữ sữa hoặc bình chứa có thể tương tác với chất béo trong sữa mẹ, đặc biệt khi bảo quản trong tủ đông. Điều này có thể làm sữa có mùi giống mùi nhựa hoặc mùi hóa học, góp phần vào cảm giác "tanh".
2. Mùi tanh của sữa mẹ có ảnh hưởng đến bé không?
2.1. Về mặt dinh dưỡng
Sữa mẹ có mùi tanh do enzyme lipase hoạt động thường vẫn an toàn cho bé và không làm giảm giá trị dinh dưỡng. Các dưỡng chất quan trọng như protein, chất béo, carbohydrate, vitamin và kháng thể vẫn được giữ nguyên. Do đó, nếu bé vẫn chấp nhận bú sữa có mùi tanh, mẹ không cần lo lắng về việc sữa ảnh hưởng đến sức khỏe của bé.
2.2. Về cảm nhận của bé
Mặc dù sữa vẫn an toàn, một số bé có thể nhạy cảm với sự thay đổi mùi vị và từ chối bú. Điều này đặc biệt phổ biến ở những bé đã quen với sữa mẹ tươi hoặc sữa công thức. Nếu bé không chịu bú sữa trữ có mùi tanh, mẹ có thể thử một số cách để cải thiện mùi vị (sẽ được đề cập ở phần sau).
2.3. Khi nào cần lo lắng?
Sữa mẹ có mùi tanh nhẹ do lipase hoặc chế độ ăn uống thường không đáng lo. Tuy nhiên, nếu sữa có mùi chua, hôi hoặc có dấu hiệu bất thường như vón cục, đổi màu, thì có thể sữa đã bị hỏng do bảo quản không đúng cách hoặc nhiễm khuẩn. Trong trường hợp này, mẹ không nên cho bé uống và cần kiểm tra lại quy trình vắt, trữ sữa.
3. Làm thế nào để giảm mùi tanh của sữa mẹ?
3.1. Đun nóng sữa ngay sau khi vắt
Để giảm hoạt động của enzyme lipase, mẹ có thể đun nóng sữa ngay sau khi vắt đến khoảng 60°C (không để sôi), sau đó làm nguội nhanh và trữ đông. Quá trình này sẽ làm bất hoạt enzyme lipase, giúp sữa không xuất hiện mùi tanh khi bảo quản. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng việc đun nóng có thể làm giảm một phần kháng thể trong sữa, vì vậy mẹ nên cân nhắc kỹ.
3.2. Bảo quản sữa đúng cách
-
Dụng cụ sạch sẽ: Đảm bảo máy vắt sữa, bình chứa và túi trữ sữa được tiệt trùng trước khi sử dụng.
-
Nhiệt độ bảo quản: Sữa mẹ nên được trữ trong tủ lạnh (0-4°C) trong vòng 4 ngày hoặc tủ đông (-18°C) trong vòng 6-12 tháng. Tránh để sữa ở cửa tủ lạnh vì nhiệt độ ở đây không ổn định.
-
Túi trữ sữa chất lượng cao: Sử dụng túi trữ sữa chuyên dụng, không chứa BPA, để tránh tương tác hóa học với sữa.
Mẹ bỉm nên lựa chọn túi trữ sữa chất lượng cao để đảm bảo an toàn
3.3. Rã đông và hâm sữa đúng cách
-
Rã đông sữa trong ngăn mát tủ lạnh hoặc ngâm trong nước ấm (không quá 40°C) để bảo toàn chất dinh dưỡng.
-
Không sử dụng lò vi sóng để hâm sữa vì có thể làm mất chất dinh dưỡng và tạo ra điểm nóng gây bỏng cho bé.
-
Sau khi rã đông, sử dụng sữa trong vòng 24 giờ và không tái đông.
Sữa mẹ trữ có mùi tanh thường là hiện tượng tự nhiên do hoạt động của enzyme lipase hoặc ảnh hưởng từ chế độ ăn uống của mẹ. Trong hầu hết các trường hợp, sữa vẫn an toàn và không ảnh hưởng đến sức khỏe của bé, miễn là được bảo quản đúng cách. Tuy nhiên, nếu bé không chịu bú hoặc mẹ nhận thấy các dấu hiệu bất thường, hãy áp dụng các biện pháp như đun nóng sữa, điều chỉnh chế độ ăn, hoặc thay đổi cách bảo quản để cải thiện. Việc vắt và trữ sữa đúng cách không chỉ giúp mẹ tiết kiệm thời gian mà còn đảm bảo bé luôn nhận được nguồn dinh dưỡng tốt nhất. Hãy kiên nhẫn và chăm sóc bản thân để hành trình nuôi con bằng sữa mẹ trở nên trọn vẹn hơn!
THÔNG TIN LIÊN HỆ:
- Fanpage của Dr Thắng
1. Ths. BS Vũ Công Thắng :
https://www.facebook.com/dr.thang.vn?locale=vi_VN
2. Bác sĩ Thắng:
https://www.facebook.com/bsthang.vucong?locale=vi_VN
3. Bác sĩ Vũ Công Thắng:
https://www.facebook.com/profile.php?id=61555877620663&locale=vi_VN
- Zalo: 033 809 8222 (không gọi điện vì bác sĩ bận khám sẽ không nghe được)
- Địa chỉ phòng khám: phòng khám Đa khoa đại học Phenikaa, địa chỉ tại 167 Hoàng Ngân, Cầu Giấy, Hà Nội.
- Thời gian làm việc: sáng 7h30-11h và chiều 14h-16h30 tất cả các ngày trong tuần. Do lịch làm việc của Bác sĩ Thắng không cố định nên nhà mình vui lòng liên hệ trước 1 ngày để có được lịch cụ thể.
- Liên hệ đặt lịch khám: 024 2222 6699