1. Ráy tai màu vàng sậm có phải là dấu hiệu bất thường?

Câu trả lời là: Hoàn toàn bình thường. Ráy tai (Cerumen) là một chất tiết sinh lý tự nhiên do các tuyến bã nhờn và tuyến mồ hôi ở vùng da ống tai ngoài tiết ra, hòa trộn cùng với các tế bào da chết và bụi bẩn.

Tùy thuộc vào cơ địa di truyền, độ tuổi và môi trường sống, ráy tai của trẻ có thể có nhiều màu sắc và trạng thái khác nhau:

• Màu sắc: Từ vàng nhạt, cam, vàng sậm, nâu đỏ cho đến đen sẫm. Ráy tai để càng lâu trong ống tai và tiếp xúc nhiều với không khí, oxy hóa thì màu sẽ càng sậm lại.

• Tính chất: Có thể là ráy tai ướt (mềm, dính) hoặc ráy tai khô (dạng vảy bong tróc).

Vì vậy, nếu mẹ thấy tai con có cục ráy màu vàng sậm, nâu đen nhưng bé vẫn ăn ngủ ngoan, chơi đùa bình thường, không quấy khóc hay gãi tai thì mẹ hoàn toàn không cần lo lắng. Đó không phải là dấu hiệu của bệnh lý viêm nhiễm.

Nếu con vẫn ăn, ngủ ngon bình thường thì mẹ có thể yên tâm

2. Ráy tai - Người "vệ sĩ" thầm lặng bảo vệ đôi tai của con

Thay vì coi ráy tai là thứ dơ bẩn cần loại bỏ, mẹ hãy nhìn nhận nó như một lớp áo giáp bảo vệ tự nhiên mà tạo hóa ban tặng cho đôi tai non nớt của trẻ. Ráy tai mang lại 3 lợi ích tuyệt vời:

• Bẫy bụi bẩn và côn trùng: Với đặc tính hơi dính, ráy tai hoạt động như một lớp keo dính hoàn hảo, giữ lại bụi bẩn, vi khuẩn, nấm mốc và thậm chí là các côn trùng nhỏ li ti, ngăn không cho chúng xâm nhập sâu vào màng nhĩ.

• Chống thấm nước và dưỡng ẩm: Ráy tai chứa các axit béo tạo thành một lớp màng chống thấm tự nhiên. Nó giúp ống tai không bị ứ đọng nước sau khi tắm, đồng thời giữ ẩm cho lớp da mỏng manh trong ống tai, giúp tai bé không bị khô, nứt nẻ hay ngứa ngáy.

• Kháng khuẩn tự nhiên: Môi trường của ráy tai có độ pH hơi axit (khoảng 6.0) cùng các enzyme đặc biệt (như lysozyme) có khả năng ức chế sự sinh sôi của vi khuẩn và nấm, phòng ngừa bệnh viêm ống tai ngoài.

3. Mẹ có nên tự lấy ráy tai cho con không?

Lời khuyên từ các bác sĩ Tai Mũi Họng là: KHÔNG. Mẹ tuyệt đối không nên tự dùng tăm bông, kẹp kim loại hay các dụng cụ lấy ráy tai bán sẵn để ngoáy sâu vào ống tai của trẻ.

Đôi tai của chúng ta sở hữu một cơ chế tự làm sạch (Self-cleaning mechanism) vô cùng diệu kỳ. Theo sự phát triển tự nhiên của lớp biểu bì da và các hoạt động cơ hàm của trẻ (như bú, nhai, nuốt, nói chuyện), lớp ráy tai cũ sẽ khô lại và từ từ bị đẩy ra phía ngoài cửa tai. Tại đây, chúng sẽ tự rơi ra ngoài hoặc bị rửa trôi một cách dễ dàng khi mẹ tắm gội cho bé.

Những hiểm họa khôn lường khi mẹ lạm dụng tăm bông lấy ráy tai:

• Gây "nút ráy tai" (Tắc nghẽn): Tăm bông có đầu to hơn nhiều so với ống tai của bé. Việc đưa tăm bông vào sẽ vô tình đẩy khối ráy tai thụt lùi vào sâu bên trong, sát màng nhĩ. Lâu ngày, chúng tích tụ lại thành một khối cứng ngắc gây bít tắc, làm giảm thính lực của trẻ.

• Nguy cơ thủng màng nhĩ: Trẻ em rất hiếu động và hiếm khi chịu ngồi yên. Chỉ cần một cú lắc đầu bất ngờ hay giật mình khi mẹ đang ngoáy tai, tăm bông có thể chọc thẳng vào màng nhĩ gây đau đớn tột độ, chảy máu, rách màng nhĩ và ảnh hưởng đến thính lực vĩnh viễn.

• Viêm ống tai ngoài: Việc chà xát liên tục sẽ làm tổn thương, trầy xước lớp da siêu mỏng trong ống tai, phá vỡ lớp màng bảo vệ axit, mở đường cho vi khuẩn tấn công gây viêm nhiễm, sưng tấy và sinh mủ.

4. Hướng dẫn cách vệ sinh tai chuẩn y khoa, an toàn cho trẻ nhỏ

Nguyên tắc vàng mẹ cần khắc cốt ghi tâm là: Chỉ làm sạch những gì mẹ có thể nhìn thấy ở bên ngoài. Dưới đây là 3 bước vệ sinh tai an toàn cho bé tại nhà:

• Bước 1: Chuẩn bị. Mẹ cần một chiếc khăn xô hoặc gạc cotton mềm, mỏng, thấm hút tốt và một chút nước ấm.

• Bước 2: Lau vành tai ngoài. Nhúng một góc khăn xô vào nước ấm, vắt thật kiệt nước. Nhẹ nhàng lau sạch các nếp gấp ở vành tai (loa tai) và khu vực phía sau tai của bé (nơi thường xuyên bị đọng sữa, mồ hôi và đóng ghét).

• Bước 3: Lau cửa tai. Dùng một góc khăn mềm xoắn nhẹ lại (hoặc dùng đầu ngón tay út bọc gạc mềm), lau thật nhẹ nhàng ở ngay lỗ tai ngoài cùng (cửa ống tai). Chỉ lấy đi những vảy ráy tai đã được cơ chế tự nhiên đẩy ra sát bên ngoài.

• Xử lý khi tai vào nước: Nếu mẹ lỡ làm nước vào tai bé khi tắm, hãy nghiêng đầu bé sang một bên để nước tự chảy ra, sau đó dùng khăn mềm thấm khô ở cửa tai. Không dùng tăm bông chọc vào để hút nước.

5. Khi nào mẹ cần đưa con đi khám bác sĩ Tai Mũi Họng?

Dù ráy tai là bình thường, nhưng trong một số trường hợp "cơ chế tự làm sạch" gặp trục trặc (do cơ địa ống tai hẹp, ráy tai quá nhiều hoặc do hậu quả của việc mẹ ngoáy tai sai cách trước đó), ráy tai sẽ đóng cục cứng ngắc.

Khi thấy tai trẻ xuất hiện bất thường cha mẹ nên đưa trẻ đi khám

Mẹ KHÔNG tự ý dùng thuốc nhỏ tan ráy tai bừa bãi mà hãy đưa trẻ đi khám ngay nếu thấy các "cờ đỏ" sau:

• Trẻ thường xuyên đưa tay dụi tai, vò tai, kéo màng tai và quấy khóc, tỏ ra đau đớn khi bị chạm vào vùng tai.

• Trẻ có biểu hiện nghe kém: Mẹ gọi không thưa, hay hỏi lại "hả", "cái gì", hoặc bật tivi/điện thoại âm lượng rất to.

• Tai trẻ có mùi hôi tanh khó chịu.

• Có dịch vàng, mủ hoặc máu chảy ra từ trong tai.

• Mẹ soi đèn thấy một cục ráy tai màu đen/vàng cứng lấp kín toàn bộ lỗ tai ngoài của con. Lúc này, bác sĩ sẽ dùng dụng cụ nội soi chuyên dụng hoặc dung dịch làm mềm ráy tai để gắp/hút cục ráy ra một cách an toàn nhất.

"Có đôi khi, yêu thương sai cách lại vô tình gây hại cho con". Việc để lại ráy tai trong ống tai của trẻ không phải là mẹ ở dơ, mà chính là cách mẹ đang bảo vệ hệ thính giác non nớt của con trước những tác nhân gây hại từ môi trường. Hãy từ bỏ thói quen dùng tăm bông ngoáy tai, thay vào đó là việc vệ sinh nhẹ nhàng bên ngoài và để cơ thể bé tự làm nhiệm vụ tuyệt vời của nó. Nếu mẹ cảm thấy không an tâm về tình trạng tai của con, bác sĩ chuyên khoa luôn là địa chỉ tin cậy nhất để tìm kiếm lời khuyên.

THÔNG TIN LIÊN HỆ:

• Fanpage của Dr Thắng

1. Thạc sĩ Vũ Công Thắng:

https://www.facebook.com/dr.thang.vn?locale=vi_VN

2. Ths. Vũ Công Thắng: 

https://www.facebook.com/bsthang.vucong?locale=vi_VN

3. THS. Vũ Công Thắng: 

https://www.facebook.com/profile.php?id=61555877620663&locale=vi_VN

• Zalo: 033 809 8222 (không gọi điện vì bác sĩ bận khám sẽ không nghe được)

• Địa chỉ phòng khám: Phòng khám Đa khoa đại học Phenikaa, địa chỉ tại 167 Phố Hoàng Ngân, Phường Yên Hòa, Hà Nội.

• Thời gian làm việc: Sáng 7h30-11h và chiều 14h-16h30 tất cả các ngày trong tuần. Do lịch làm việc của Bác sĩ Thắng không cố định nên nhà mình vui lòng liên hệ trước 1 ngày để có được lịch cụ thể.

• Liên hệ đặt lịch khám: 024 2222 6699