Trẻ 3 tuổi không tăng cân có đáng lo không?

1. Trẻ 3 tuổi tăng cân như thế nào là bình thường

Ở giai đoạn 3 tuổi, tốc độ tăng cân của trẻ thường chậm lại so với thời kỳ dưới 2 tuổi. Đây là quy luật sinh lý bình thường, do trẻ đã qua giai đoạn “tăng trưởng bứt tốc” đầu đời và bắt đầu bước vào giai đoạn tăng trưởng ổn định hơn. Vì vậy, nhiều cha mẹ dễ lo lắng khi thấy con không tăng cân nhanh như trước, nhưng điều này không hẳn là bất thường.

Trung bình, trẻ 3 tuổi sẽ tăng khoảng 2 kg mỗi năm nếu chế độ ăn uống, sinh hoạt và sức khỏe ổn định. Một số trẻ có thể có những giai đoạn đứng cân ngắn vài tuần đến 1–2 tháng, nhất là khi trẻ vận động nhiều, biếng ăn tạm thời hoặc sau đợt ốm. Nếu trẻ vẫn khỏe mạnh, linh hoạt, phát triển tốt về vận động và tinh thần thì cha mẹ không cần quá lo.

Ở giai đoạn 3 tuổi, tốc độ tăng cân của trẻ thường chậm lại so với thời kỳ dưới 2 tuổi

2. Những nguyên nhân khiến trẻ 3 tuổi không tăng cân

Ở tuổi lên 3, việc trẻ tăng cân chậm không chỉ do ăn ít mà còn liên quan đến nhiều yếu tố khác nhau. Hiểu rõ nguyên nhân sẽ giúp cha mẹ điều chỉnh chế độ chăm sóc phù hợp, tránh lo lắng hoặc ép con ăn không cần thiết.

Ăn uống chưa đủ năng lượng: Nhiều trẻ ăn đủ bữa nhưng khẩu phần lại thiếu chất béo, món ăn quá loãng hoặc ít năng lượng. Trẻ no nhanh nhưng tổng năng lượng nạp vào không đủ cho nhu cầu tăng trưởng và vận động hằng ngày, dẫn đến chậm tăng cân.
Biếng ăn sinh lý hoặc biếng ăn kéo dài: Ở giai đoạn 3 tuổi, trẻ dễ kén ăn, ngậm thức ăn lâu, ăn mất tập trung hoặc chỉ thích vài món quen thuộc. Nếu tình trạng này kéo dài, lượng dinh dưỡng nạp vào không đáp ứng được nhu cầu của cơ thể.
Rối loạn tiêu hóa: Trẻ hấp thu kém do đầy bụng, táo bón, tiêu chảy hoặc rối loạn hệ vi sinh đường ruột. Dù ăn không ít, nhưng dinh dưỡng không được hấp thu hiệu quả nên cân nặng tăng chậm.
Thiếu vi chất: Thiếu kẽm, sắt hoặc vitamin nhóm B khiến trẻ ăn kém, mệt mỏi, giảm cảm giác thèm ăn, từ đó ảnh hưởng đến tăng trưởng cân nặng.
Vận động nhiều nhưng không bù đủ năng lượng: Trẻ 3 tuổi chạy nhảy, tiêu hao năng lượng lớn. Nếu khẩu phần không được tăng tương ứng, trẻ dễ rơi vào tình trạng “ăn không đủ so với nhu cầu”.
Ngủ không đủ giấc: Ngủ muộn, ngủ ít làm giảm tiết hormone tăng trưởng, ảnh hưởng đến quá trình tăng cân và phát triển toàn diện của trẻ.

3. Khi nào trẻ 3 tuổi không tăng cân là đáng lo

Không phải mọi trường hợp trẻ 3 tuổi tăng cân chậm đều nguy hiểm. Tuy nhiên, nếu tình trạng này kéo dài hoặc đi kèm các dấu hiệu bất thường, cha mẹ cần đặc biệt lưu ý để can thiệp sớm.

Cân nặng đứng yên trên 3–6 tháng: Nếu theo dõi biểu đồ tăng trưởng thấy cân nặng của trẻ gần như không thay đổi trong nhiều tháng liên tiếp, đây có thể là dấu hiệu trẻ không được cung cấp đủ năng lượng hoặc gặp vấn đề về hấp thu dinh dưỡng.
Trẻ gầy rõ, có xu hướng sút cân: Trẻ trông gầy hơn trước, lộ xương, quần áo trở nên rộng nhanh chóng cho thấy cơ thể đang thiếu hụt dinh dưỡng, không đáp ứng được nhu cầu phát triển bình thường.
Hay ốm, mệt mỏi, ăn uống kém: Trẻ dễ mắc các bệnh nhiễm trùng, chậm hồi phục sau ốm, thường xuyên uể oải, ít vận động. Điều này phản ánh hệ miễn dịch và thể trạng của trẻ đang suy giảm.
Kèm chậm chiều cao hoặc chậm phát triển kỹ năng: Không chỉ cân nặng, nếu chiều cao tăng chậm hoặc trẻ chậm đạt các kỹ năng vận động, ngôn ngữ so với lứa tuổi, đây là dấu hiệu cảnh báo cần được đánh giá y tế sớm.

4. Cha mẹ cần làm gì khi trẻ 3 tuổi không tăng cân

Khi trẻ 3 tuổi tăng cân chậm, cha mẹ không nên quá lo lắng hay ép con ăn dồn dập. Điều quan trọng là điều chỉnh toàn diện từ chế độ ăn, tiêu hóa đến sinh hoạt hằng ngày để hỗ trợ trẻ tăng cân bền vững.

Điều chỉnh bữa ăn theo hướng tăng năng lượng: Thay vì chỉ tăng lượng thức ăn, cha mẹ nên tăng mật độ năng lượng bằng cách bổ sung chất béo tốt như dầu ăn cho trẻ, mỡ cá, dầu oliu, bơ… giúp trẻ dễ đạt đủ năng lượng dù ăn không quá nhiều.
Chia nhỏ bữa ăn trong ngày: Trẻ 3 tuổi thường ăn ít mỗi bữa, vì vậy nên duy trì 3 bữa chính kết hợp 2–3 bữa phụ hợp lý để tránh quá tải dạ dày mà vẫn đảm bảo tổng năng lượng.
Ưu tiên thực phẩm dễ tiêu, dễ hấp thu: Cháo, súp, canh hầm, thịt xay, cá, trứng giúp hệ tiêu hóa non nớt của trẻ làm việc nhẹ nhàng hơn, giảm nguy cơ đầy bụng, chán ăn.
Bổ sung vi chất khi cần thiết: Chỉ bổ sung kẽm, sắt, vitamin… khi có dấu hiệu thiếu hụt và theo tư vấn của nhân viên y tế, tránh tự ý dùng nhiều loại cùng lúc.
Cải thiện tiêu hóa và sinh hoạt: Theo dõi phân của trẻ, hỗ trợ men vi sinh nếu cần, đồng thời đảm bảo trẻ ngủ sớm, ngủ đủ giấc và hạn chế tiếp xúc màn hình để hormone tăng trưởng hoạt động tốt hơn.

Khi trẻ 3 tuổi tăng cân chậm, cha mẹ không nên quá lo lắng hay ép con ăn dồn dập

Trẻ 3 tuổi không tăng cân chưa hẳn là đáng lo nếu trẻ vẫn khỏe mạnh, phát triển vận động và tinh thần tốt. Cha mẹ cần đánh giá tổng thể chế độ ăn, giấc ngủ và tình trạng sức khỏe của trẻ. Nếu cân nặng chững kéo dài hoặc kèm dấu hiệu bất thường, nên đưa trẻ đi thăm khám sớm.

THÔNG TIN LIÊN HỆ:

Fanpage của Dr Thắng

1. Ths. BS Vũ Công Thắng :

https://www.facebook.com/dr.thang.vn?locale=vi_VN

2. Bác sĩ Thắng:

https://www.facebook.com/bsthang.vucong?locale=vi_VN

3. Bác sĩ Vũ Công Thắng:

https://www.facebook.com/profile.php?id=61555877620663&locale=vi_VN

Zalo: 033 809 8222 (không gọi điện vì bác sĩ bận khám sẽ không nghe được)
Địa chỉ phòng khám: phòng khám Đa khoa đại học Phenikaa, địa chỉ tại 167 Hoàng Ngân, Cầu Giấy, Hà Nội.
Thời gian làm việc: sáng 7h30-11h và chiều 14h-16h30 tất cả các ngày trong tuần. Do lịch làm việc của Bác sĩ Thắng không cố định nên nhà mình vui lòng liên hệ trước 1 ngày để có được lịch cụ thể.

Liên hệ đặt lịch khám: 024 2222 6699