Trẻ đi nhón chân có cần can thiệp không?

1. Trẻ đi nhón chân có phải là bình thường?

Hiện tượng trẻ đi nhón chân khá phổ biến trong những năm đầu đời và không phải lúc nào cũng là dấu hiệu bất thường. Ở trẻ dưới 2 tuổi, việc đi nhón chân có thể xuất hiện thoáng qua khi trẻ đang tập đi và làm quen với việc giữ thăng bằng. Trong giai đoạn này, hệ cơ – xương và thần kinh của trẻ đang hoàn thiện, vì vậy việc bước đi chưa ổn định là điều bình thường nếu trẻ vẫn phát triển tốt các kỹ năng khác.

Đối với trẻ trên 2 tuổi, nếu vẫn thường xuyên đi nhón chân, nguyên nhân có thể do thói quen hoặc sở thích vận động. Tuy nhiên, cha mẹ cần theo dõi tần suất và các biểu hiện đi kèm như trẻ có thể đặt gót chân xuống hay không, có đi lại linh hoạt không.

Việc phân biệt giữa đi nhón chân sinh lý và dấu hiệu bất thường là rất quan trọng. Nếu trẻ chỉ nhón chân trong một số thời điểm và vẫn phát triển bình thường, thường không đáng lo. Ngược lại, nếu tình trạng kéo dài, kèm theo chậm vận động hoặc bất thường khác, nên đưa trẻ đi kiểm tra.

Hiện tượng trẻ đi nhón chân khá phổ biến trong những năm đầu đời và không phải lúc nào cũng là dấu hiệu bất thường

2. Nguyên nhân khiến trẻ đi nhón chân

Tình trạng đi nhón chân ở trẻ có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau, từ sinh lý bình thường đến các vấn đề liên quan cơ xương hoặc thần kinh. Việc hiểu rõ nguyên nhân giúp cha mẹ theo dõi và xử trí phù hợp.

Nguyên nhân sinh lý: Ở giai đoạn mới tập đi, một số trẻ có xu hướng đi nhón chân như một cách khám phá khả năng giữ thăng bằng. Đây cũng có thể là thói quen vận động tạm thời khi hệ cơ – xương và thần kinh chưa hoàn thiện, thường sẽ tự cải thiện theo thời gian.
Nguyên nhân cơ xương: Một số trẻ có tình trạng co rút gân Achilles hoặc cơ bắp chân ngắn, khiến gót chân khó chạm sàn khi đi lại. Điều này làm trẻ hình thành kiểu đi nhón chân kéo dài nếu không được can thiệp phù hợp.
Nguyên nhân thần kinh: Đi nhón chân có thể liên quan đến các vấn đề như bại não, loạn dưỡng cơ hoặc rối loạn phổ tự kỷ. Ngoài ra, một số bất thường liên quan đến tủy sống cũng có thể ảnh hưởng đến khả năng kiểm soát vận động, khiến trẻ đi bằng mũi chân thường xuyên.

3. Khi nào trẻ đi nhón chân cần can thiệp?

Không phải mọi trường hợp đi nhón chân đều đáng lo, nhưng nếu tình trạng kéo dài hoặc kèm theo dấu hiệu bất thường, cha mẹ nên chú ý và can thiệp sớm.

Trẻ trên 2 tuổi vẫn đi nhón chân thường xuyên: Nếu trẻ duy trì thói quen này trong phần lớn thời gian đi lại, không có xu hướng tự điều chỉnh, đây có thể không còn là hiện tượng sinh lý đơn thuần.
Gót chân không chạm đất khi đi: Trẻ luôn đi bằng mũi chân và không thể đặt gót xuống ngay cả khi được nhắc nhở, có thể liên quan đến vấn đề cơ – gân.
Cơ bắp chân căng cứng, gân gót hạn chế: Khi sờ thấy cơ bắp chân cứng, gân gót (Achilles) kém linh hoạt, trẻ khó duỗi bàn chân, cần được đánh giá sớm.
Kém phối hợp vận động: Trẻ dễ vấp ngã, đi lại không vững hoặc khó thực hiện các động tác vận động cơ bản.
Ảnh hưởng đến sinh hoạt hàng ngày: Việc đi nhón chân khiến trẻ khó tham gia các hoạt động vui chơi, vận động hoặc gây mệt mỏi khi di chuyển.

4. Các phương pháp can thiệp và điều trị

Tùy vào nguyên nhân và mức độ đi nhón chân, bác sĩ sẽ đưa ra hướng can thiệp phù hợp. Việc phát hiện và điều trị sớm giúp cải thiện hiệu quả và hạn chế ảnh hưởng đến vận động của trẻ.

Theo dõi và điều chỉnh thói quen: Với trẻ dưới 2–3 tuổi, nếu nguyên nhân là sinh lý, cha mẹ có thể hướng dẫn trẻ tập đi đúng cách, khuyến khích đặt cả bàn chân xuống đất và tạo môi trường vận động phù hợp.
Vật lý trị liệu kéo giãn cơ: Các bài tập kéo giãn cơ bắp chân và gân gót giúp tăng độ linh hoạt, cải thiện khả năng đặt gót chân khi đi. Thường được thực hiện dưới hướng dẫn của chuyên gia.
Sử dụng nẹp chân hoặc bó bột: Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định nẹp chỉnh hình hoặc bó bột để giữ bàn chân ở tư thế đúng, hỗ trợ kéo giãn gân và cơ.
Trường hợp nặng: phẫu thuật kéo dài gân Achilles: Khi các phương pháp bảo tồn không hiệu quả, phẫu thuật có thể được cân nhắc để cải thiện cấu trúc gân và chức năng vận động.

Việc phát hiện và điều trị sớm giúp cải thiện hiệu quả và hạn chế ảnh hưởng đến vận động của trẻ

Đi nhón chân có thể không đáng lo nếu chỉ xuất hiện trong giai đoạn ngắn và trẻ vẫn phát triển bình thường. Tuy nhiên, nếu tình trạng kéo dài, kèm theo cứng cơ hoặc chậm vận động, cha mẹ nên đưa trẻ đi kiểm tra. Phát hiện sớm sẽ giúp can thiệp hiệu quả và tránh ảnh hưởng lâu dài đến dáng đi của trẻ.

THÔNG TIN LIÊN HỆ:

Fanpage của Dr Thắng

1. Ths. BS Vũ Công Thắng :

https://www.facebook.com/dr.thang.vn?locale=vi_VN

2. Bác sĩ Thắng:

https://www.facebook.com/bsthang.vucong?locale=vi_VN

3. Bác sĩ Vũ Công Thắng:

https://www.facebook.com/profile.php?id=61555877620663&locale=vi_VN

Zalo: 033 809 8222 (không gọi điện vì bác sĩ bận khám sẽ không nghe được)
Địa chỉ phòng khám: Phòng khám Đa Khoa Đại học Phenikaa | 167 Hoàng Ngân, Phường Yên Hòa, HN - (024) 2222 6699
Thời gian làm việc: sáng 7h30-11h và chiều 14h-16h30 tất cả các ngày trong tuần. Do lịch làm việc của Bác sĩ Thắng không cố định nên nhà mình vui lòng liên hệ trước 1 ngày để có được lịch cụ thể.

Liên hệ đặt lịch khám: 024 2222 6699