1. Đi tìm "thủ phạm" khiến trẻ sơ sinh bị đổ ghèn mắt

Có rất nhiều nguyên nhân khiến mắt trẻ tiết ra dịch nhầy và tạo thành ghèn. Việc xác định đúng nguyên nhân sẽ giúp cha mẹ có hướng xử lý chính xác và hiệu quả.

• Tắc tuyến lệ (Tắc ống lệ đạo): Đây là nguyên nhân phổ biến nhất, chiếm đến 20% các trường hợp trẻ sơ sinh đổ ghèn. Ở một số bé, lớp màng mỏng bảo vệ ống dẫn nước mắt chưa tự rách đi sau khi sinh, khiến nước mắt không thể thoát xuống mũi. Nước mắt ứ đọng lâu ngày trên mắt sẽ tạo môi trường cho vi khuẩn nhẹ phát triển, sinh ra ghèn vàng hoặc trắng đục, đặc biệt nhiều sau khi bé ngủ dậy.

Mắt bé bị đổ ghèn có thể là dấu hiệu cảnh báo mắt bé đang bị tổn thương

• Viêm kết mạc sơ sinh (Đau mắt đỏ): Tình trạng này nguy hiểm hơn, thường do vi khuẩn hoặc virus lây từ đường sinh dục của người mẹ trong quá trình sinh thường (như khuẩn Chlamydia, lậu cầu), hoặc lây từ môi trường xung quanh. Viêm kết mạc khiến mắt bé sản sinh ra rất nhiều mủ xanh, vàng đặc quánh.

• Vệ sinh mắt chưa đúng cách: Trẻ sơ sinh không thể tự chớp mắt liên tục để làm sạch bụi bẩn như người lớn. Nếu không gian phòng ngủ nhiều bụi, lông thú cưng, hoặc cha mẹ không lau rửa mắt cho bé hàng ngày bằng nước muối sinh lý, bụi bẩn sẽ tích tụ và tạo thành ghèn.

• Nước ối hoặc máu dính vào mắt lúc sinh: Trong quá trình chuyển dạ, nước ối hoặc dịch tiết âm đạo của mẹ có thể chảy vào mắt bé, gây ra tình trạng kích ứng nhẹ và đổ ghèn trong vài ngày đầu sau sinh.

2. Trẻ sơ sinh mắt đổ ghèn có nguy hiểm không? Khi nào cần đi khám?

Để trả lời câu hỏi này, cha mẹ cần quan sát kỹ tính chất của ghèn và các biểu hiện đi kèm trên đôi mắt của con. Ranh giới giữa sinh lý bình thường và bệnh lý nhiễm trùng được phân định rất rõ ràng:

Dấu hiệu bình thường (An toàn, có thể theo dõi tại nhà)

Nếu bé bị tắc tuyến lệ sinh lý hoặc kích ứng nhẹ, tình trạng đổ ghèn thường không đáng lo ngại. Mẹ có thể yên tâm nếu:

• Ghèn có màu trắng đục hoặc vàng nhạt, số lượng ít hoặc vừa phải.

• Lòng trắng của bé vẫn trong veo, không có tia máu đỏ.

• Mi mắt không bị sưng tấy, không phù nề.

• Bé vẫn ăn ngủ tốt, vui vẻ, không quấy khóc hay đưa tay lên dụi mắt.

Dấu hiệu nguy hiểm (Cần đưa bé đi khám bác sĩ ngay)

Tình trạng đổ ghèn sẽ trở nên cực kỳ nguy hiểm, có nguy cơ ảnh hưởng đến thị lực của trẻ nếu đi kèm các triệu chứng nhiễm trùng sau:

• Ghèn đổi sang màu xanh lục, vàng đậm, đặc quánh như mủ và tiết ra liên tục (lau xong một lúc lại đầy).

• Lòng trắng mắt sưng đỏ, sung huyết.

• Hai mí mắt sưng húp, dính chặt vào nhau khiến bé không thể mở mắt.

• Trẻ bị chói mắt, sợ ánh sáng, liên tục nhắm nghiền mắt và khóc thét khi có ánh sáng chiếu vào.

• Tình trạng đổ ghèn đi kèm với sốt, bỏ bú, hoặc nổi hạch ở vùng trước tai.

3. Cha mẹ nên làm gì khi mắt trẻ sơ sinh đổ ghèn?

Nếu mắt bé chỉ bị đổ ghèn nhẹ do tắc tuyến lệ hoặc bụi bẩn, cha mẹ hoàn toàn có thể giúp bé khắc phục tình trạng này tại nhà bằng các biện pháp chăm sóc khoa học, nhẹ nhàng.

Các bước vệ sinh mắt chuẩn y khoa:

• Bước 1: Cha mẹ bắt buộc phải rửa tay thật sạch bằng xà phòng diệt khuẩn trước khi chạm vào mắt con.

• Bước 2: Chuẩn bị nước muối sinh lý 0.9% (loại ống nhỏ giọt dành riêng cho trẻ sơ sinh) và gạc y tế vô trùng (hoặc bông gòn sạch).

• Bước 3: Nhỏ 1-2 giọt nước muối sinh lý vào mắt bé để làm mềm lớp ghèn đã khô cứng. Tuyệt đối không cố sức cạy lớp ghèn khô vì sẽ làm rách giác mạc của con.

• Bước 4: Dùng gạc y tế thấm một chút nước muối, lau nhẹ nhàng từ khóe mắt (góc trong gần mũi) kéo hướng ra đuôi mắt (góc ngoài).

• Bước 5: Đổi một miếng gạc mới hoàn toàn nếu cần lau thêm lần nữa, hoặc khi chuyển sang lau bên mắt còn lại. Điều này giúp tránh lây nhiễm chéo vi khuẩn từ mắt bệnh sang mắt khỏe. Nên thực hiện vệ sinh 2-3 lần/ngày

Mẹ có thể sử dụng nước muối sinh lý để vệ sinh cho con

Massage thông tắc tuyến lệ cho bé: Nếu nguyên nhân là do tắc tuyến lệ, massage là "chìa khóa vàng" giúp bé khỏi bệnh mà không cần can thiệp y tế phức tạp. Mẹ dùng ngón tay út (đã cắt ngắn móng và rửa sạch), ấn nhẹ vào góc trong của khóe mắt bé (vị trí tuyến lệ), sau đó vuốt nhẹ dọc xuống sống mũi. Thực hiện động tác này khoảng 5-10 lần mỗi hiệp, làm 3-4 hiệp mỗi ngày. Áp lực từ ngón tay sẽ giúp tạo lực đẩy, phá vỡ màng tắc bên trong ống lệ đạo.

4. Những sai lầm tai hại cha mẹ TUYỆT ĐỐI KHÔNG làm

Trong quá trình chăm sóc mắt cho con, sự thiếu hiểu biết hoặc tin theo các mẹo dân gian có thể khiến tình trạng của bé tồi tệ hơn rất nhiều:

• Nhỏ sữa mẹ vào mắt con: Đây là sai lầm phổ biến và cực kỳ nguy hiểm. Sữa mẹ chứa nhiều dinh dưỡng, là môi trường hoàn hảo để vi khuẩn sinh sôi nảy nở. Nhỏ sữa mẹ không những không chữa được ghèn mà còn khiến mắt bé bị nhiễm trùng nặng, thậm chí viêm loét giác mạc.

• Tự ý dùng thuốc nhỏ mắt có chứa kháng sinh hoặc corticoid: Nếu không có chỉ định của bác sĩ nhãn khoa, việc lạm dụng thuốc có thể gây ra những biến chứng không thể phục hồi như tăng nhãn áp (cườm nước), đục thủy tinh thể ở trẻ sơ sinh.

• Dùng khăn mặt dùng chung để lau mắt: Khăn mặt ướt treo trong nhà tắm chứa hàng triệu vi khuẩn. Mẹ chỉ nên dùng gạc vô trùng dùng 1 lần để lau mắt cho bé khi đang bị đổ ghèn.

Nhìn chung, mắt trẻ sơ sinh đổ ghèn là một hiện tượng thường gặp và đa số có thể tự khỏi nếu được vệ sinh sạch sẽ, đúng cách. Cha mẹ cần giữ thái độ bình tĩnh, quan sát kỹ các biểu hiện của con để phân biệt ranh giới giữa tắc tuyến lệ thông thường và viêm nhiễm. Đừng ngần ngại đưa trẻ đến gặp bác sĩ chuyên khoa Mắt nếu thấy bất kỳ dấu hiệu sưng tấy, mủ xanh hay đỏ mắt nào để bảo vệ "cửa sổ tâm hồn" của con luôn sáng khỏe.

THÔNG TIN LIÊN HỆ:

• Fanpage của Dr Thắng

1. Thạc sĩ Vũ Công Thắng:

https://www.facebook.com/dr.thang.vn?locale=vi_VN

2. Ths. Vũ Công Thắng: 

https://www.facebook.com/bsthang.vucong?locale=vi_VN

3. THS. Vũ Công Thắng: 

https://www.facebook.com/profile.php?id=61555877620663&locale=vi_VN

• Zalo: 033 809 8222 (không gọi điện vì bác sĩ bận khám sẽ không nghe được)

• Địa chỉ phòng khám: Phòng khám Đa khoa đại học Phenikaa, địa chỉ tại 167 Phố Hoàng Ngân, Phường Yên Hòa, Hà Nội.

• Thời gian làm việc: Sáng 7h30-11h và chiều 14h-16h30 tất cả các ngày trong tuần. Do lịch làm việc của Bác sĩ Thắng không cố định nên nhà mình vui lòng liên hệ trước 1 ngày để có được lịch cụ thể.

• Liên hệ đặt lịch khám: 024 2222 6699