logo
  • Thạc sĩ Bác sĩ
  • Vũ Công Thắng
  • Chăm con đơn giản cùng BS Thắng

Bù điện giải đúng cách giúp trẻ nhanh hồi phục khi bị tiêu chảy

Tiêu chảy là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây mất nước và rối loạn điện giải ở trẻ em, đặc biệt ở trẻ dưới 5 tuổi. Mỗi năm, hàng triệu trẻ em trên thế giới phải nhập viện vì biến chứng mất nước do tiêu chảy, và ở Việt Nam, đây vẫn là vấn đề sức khỏe cộng đồng nghiêm trọng. Bù điện giải đúng cách không chỉ giúp trẻ tránh nguy cơ mất nước mà còn hỗ trợ hệ tiêu hóa hồi phục nhanh, giảm thời gian mắc bệnh và ngăn ngừa suy dinh dưỡng. Bài viết này sẽ hướng dẫn chi tiết cách bù điện giải hiệu quả, an toàn cho trẻ bị tiêu chảy, giúp cha mẹ chăm sóc con đúng cách và yên tâm hơn.

1. Tại sao trẻ bị tiêu chảy dễ mất nước và điện giải?

Khi bị tiêu chảy, ruột trẻ không thể hấp thụ nước và các chất điện giải (natri, kali, clorua, bicarbonat…) như bình thường. Phân lỏng, đi ngoài nhiều lần khiến cơ thể mất đi một lượng lớn nước và muối khoáng cần thiết cho các hoạt động sống. Ở trẻ em, lượng nước trong cơ thể chiếm tỷ lệ cao (khoảng 70-80% trọng lượng cơ thể), nên chỉ cần mất 5-10% nước đã có thể gây nguy hiểm. Mất điện giải làm rối loạn cân bằng nội môi, ảnh hưởng đến chức năng tim, thần kinh, cơ bắp và có thể dẫn đến co giật, hôn mê nếu không được bù kịp thời.

Bị tiêu chảy đi ngoài nhiều lần khiến cơ thể trẻ mất đi một lượng lớn nước và muối khoáng cần thiết cho các hoạt động sống

Dấu hiệu mất nước ở trẻ bị tiêu chảy

Cha mẹ cần nhận biết sớm các mức độ mất nước để có biện pháp xử lý phù hợp:

Mức độ

Dấu hiệu

Hành động

Mất nước nhẹ (<5%)

Khát nước, môi khô nhẹ, tiểu ít hơn

Bù oresol tại nhà

Mất nước vừa (5-10%)

Môi khô, mắt trũng, khóc không ra nước mắt, tiểu rất ít, da nhăn khi véo

Bù oresol + theo dõi sát

Mất nước nặng (>10%)

Lừ đừ, li bì, mạch nhanh yếu, không tiểu, co giật

Cấp cứu ngay

 

2. Dung dịch bù điện giải

2.1. Oresol – Dung dịch chuẩn theo WHO

Oresol (Oral Rehydration Solution) là dung dịch chứa tỷ lệ natri, kali, glucose và bicarbonat tối ưu, giúp ruột hấp thụ nước nhanh chóng. WHO khuyến cáo sử dụng oresol chuẩn (natri 75 mmol/l, glucose 75 mmol/l) cho mọi trường hợp tiêu chảy ở trẻ em.

2.2. Cách pha oresol đúng

  • Dùng đúng 1 gói oresol với 200ml nước đun sôi để nguội (đối với gói nhỏ).

  • Không pha với nước nóng, nước khoáng, sữa hoặc nước trái cây.

  • Khuấy đều đến khi bột tan hoàn toàn.

  • Dùng trong vòng 24 giờ sau khi pha, bảo quản nơi mát.

2.3. Liều lượng bù oresol theo độ tuổi

Độ tuổi

Lượng oresol sau mỗi lần đi ngoài

Dưới 2 tuổi

50-100ml

2-10 tuổi

100-200ml

Trên 10 tuổi

Uống theo nhu cầu (khát)

 

3. Hướng dẫn bù điện giải tại nhà cho bé đúng cách

Bước 1: Đánh giá mức độ mất nước

Quan sát các dấu hiệu: môi khô, mắt trũng, tiểu ít, da nhăn khi véo. Nếu trẻ còn tỉnh táo, khát nước → có thể bù tại nhà.

Bước 2: Cho trẻ uống oresol từng ngụm nhỏ

  • Dùng thìa, cốc nhỏ hoặc ống hút.

  • Uống chậm, đều đặn, mỗi 1-2 phút 1 thìa.

  • Không ép uống nhiều cùng lúc → dễ gây nôn.

Cha mẹ cho trẻ uống oresol từng ngụm nhỏ, đúng cách giúp trẻ nhanh hồi phục khi bị tiêu chảy

Bước 3: Kết hợp với chế độ ăn phù hợp

  • Trẻ bú mẹ: Tăng số lần bú, bú mẹ hoàn toàn.

  • Trẻ bú bình: Pha sữa đúng liều, không pha loãng.

  • Trẻ ăn dặm: Cháo loãng, súp, chuối chín, nước cơm.

Bước 4: Theo dõi và điều chỉnh

  • Ghi lại số lần đi ngoài, lượng oresol đã uống.

  • Nếu trẻ nôn → đợi 10 phút, sau đó tiếp tục uống chậm hơn.

  • Nếu tiểu ít, môi vẫn khô sau 4 giờ → tăng lượng oresol.

Bước 5: Đưa trẻ đi khám nếu có dấu hiệu nặng

  • Nôn liên tục, không uống được.

  • Lừ đừ, co giật, không tiểu >6 giờ.

  • Sốt cao, phân có máu.

Bù điện giải đúng cách là chìa khóa giúp trẻ bị tiêu chảy hồi phục nhanh, tránh biến chứng nguy hiểm. Oresol, sữa mẹ và chế độ ăn phù hợp là “bộ ba vàng” trong điều trị tại nhà. Cha mẹ cần nhận biết sớm dấu hiệu mất nước, pha và cho trẻ uống oresol đúng liều, đồng thời theo dõi sát để đưa bé đi khám kịp thời nếu cần. Với sự chăm sóc khoa học và kiên nhẫn, trẻ sẽ vượt qua tiêu chảy an toàn và khỏe mạnh trở lại.

THÔNG TIN LIÊN HỆ:

  • Fanpage của Dr Thắng

1. Ths. BS Vũ Công Thắng :

https://www.facebook.com/dr.thang.vn?locale=vi_VN

2. Bác sĩ Thắng: 

https://www.facebook.com/bsthang.vucong?locale=vi_VN

3. Bác sĩ Vũ Công Thắng: 

https://www.facebook.com/profile.php?id=61555877620663&locale=vi_VN

  • Zalo: 033 809 8222 (không gọi điện vì bác sĩ bận khám sẽ không nghe được)
  • Địa chỉ phòng khám: phòng khám Đa khoa đại học Phenikaa, địa chỉ tại 167 Hoàng Ngân, Cầu Giấy, Hà Nội. 
  • Thời gian làm việc: sáng 7h30-11h và chiều 14h-16h30 tất cả các ngày trong tuần. Do lịch làm việc của Bác sĩ Thắng không cố định nên nhà mình vui lòng liên hệ trước 1 ngày để có được lịch cụ thể.
  • Liên hệ đặt lịch khám: 024 2222 6699