1. Caffeine trong trà: Thủ phạm giấu mặt khiến bé "thức trắng đêm"?

Thành phần cốt lõi của bất kỳ ly trà sữa nào chính là cốt trà, thường là hồng trà (trà đen), lục trà hoặc trà ô long. Dù mang lại hương vị thơm ngon và sự tỉnh táo cho mẹ, nhưng trong trà luôn chứa một lượng Caffeine đáng kể. Khi mẹ uống trà sữa, Caffeine sẽ nhanh chóng hấp thu vào máu và một phần nhỏ (khoảng 1%) sẽ đi qua sữa mẹ để vào cơ thể bé. Vấn đề nằm ở chỗ, khả năng chuyển hóa Caffeine của người lớn và trẻ sơ sinh là hoàn toàn khác biệt. Trong khi gan của mẹ chỉ mất vài giờ để đào thải chất này, thì gan non nớt của trẻ sơ sinh cần tới gần 100 giờ (hơn 4 ngày) để loại bỏ hoàn toàn Caffeine ra khỏi cơ thể.

Trong trà sữa thường chứa 1 lượng caffein đáng kể

Hậu quả của sự tích tụ này là hệ thần kinh của bé bị kích thích quá mức. Trẻ bú mẹ sau khi mẹ uống trà sữa đậm đặc thường có biểu hiện bứt rứt, khó chịu, cáu gắt vô cớ và đặc biệt là rối loạn giấc ngủ. Bé có thể trằn trọc không chịu ngủ, ngủ không sâu giấc hoặc giật mình tỉnh dậy giữa đêm và khóc thét. Tình trạng này kéo dài không chỉ ảnh hưởng đến sự phát triển trí não của trẻ mà còn khiến người mẹ kiệt sức vì phải thức đêm dỗ con. Do đó, mối lo ngại về việc trà sữa gây mất ngủ cho bé là hoàn toàn có cơ sở khoa học, đặc biệt với những loại trà đậm đặc hoặc ủ quá lâu.

2. Đường và Trân châu: Nguy cơ đầy bụng và béo phì "thụ động"

Bên cạnh trà, lượng đường và topping (trân châu, thạch) là linh hồn của ly trà sữa nhưng cũng là gánh nặng cho hệ tiêu hóa. Một ly trà sữa size trung bình có thể chứa tới 50-70g đường, vượt xa ngưỡng khuyến nghị hàng ngày. Khi mẹ nạp một lượng đường lớn như vậy, nồng độ Insulin trong máu tăng vọt, không chỉ làm tăng nguy cơ tiểu đường, béo phì cho mẹ mà còn ảnh hưởng đến chất lượng sữa. Sữa mẹ quá nhiều đường có thể làm thay đổi hệ vi sinh đường ruột của bé, gây ra hiện tượng sôi bụng, đi ngoài phân lỏng hoặc có bọt.

Đặc biệt, hạt trân châu – món topping dai dai vui miệng – thực chất được làm từ bột năng (tinh bột sắn) và thường chứa thêm các phụ gia thực phẩm để tạo độ dai giòn. Trân châu rất khó tiêu hóa, ngay cả với người bình thường. Đối với phụ nữ sau sinh, khi hệ tiêu hóa và nhu động ruột chưa hồi phục hoàn toàn, việc ăn nhiều trân châu dễ dẫn đến tình trạng đầy hơi, khó tiêu, táo bón nặng nề. Khi mẹ bị rối loạn tiêu hóa, cơ thể mệt mỏi, quá trình tiết sữa cũng sẽ bị ảnh hưởng gián tiếp. Hơn nữa, những calo rỗng từ đường và tinh bột này không cung cấp vitamin hay khoáng chất nào cho bé, mà chỉ khiến mẹ tăng cân vùn vụt, khó lấy lại vóc dáng sau sinh.

3. Bột kem béo và nỗi lo dị ứng đạm bò

Nhiều người lầm tưởng trà sữa được pha từ sữa tươi, nhưng thực tế đa phần các quán trà sữa hiện nay sử dụng bột kem béo (non-dairy creamer) hoặc sữa đặc để tạo độ ngậy. Các loại bột kem này thường chứa nhiều chất béo chuyển hóa (trans-fat) không tốt cho tim mạch và sự phát triển não bộ của trẻ. Ngay cả khi sử dụng sữa tươi hay sữa đặc, nguy cơ bé bị dị ứng đạm sữa bò (Cow's Milk Protein Allergy - CMPA) là điều mẹ cần hết sức lưu tâm.

Nếu bé có cơ địa nhạy cảm hoặc dị ứng với đạm bò, khi mẹ uống trà sữa, các protein lạ này sẽ đi vào sữa mẹ và gây ra phản ứng dị ứng ở trẻ. Biểu hiện thường thấy là bé bị nổi mẩn đỏ quanh miệng hoặc chàm sữa trên mặt, nôn trớ nhiều sau bú, quấy khóc dữ dội do đau bụng (colic) và đi ngoài phân nhầy máu. Trong trường hợp này, ly trà sữa vô tình trở thành "thuốc độc" đối với đường ruột của con. Ngoài ra, lượng chất béo cao trong trà sữa cũng có thể gây ra tình trạng quá tải Lactose, khiến bé bị đầy hơi, chướng bụng và đi ngoài phân chua.

4. Thực hư chuyện uống trà sữa gây mất sữa

Rất nhiều mẹ truyền tai nhau rằng uống trà sữa sẽ bị "mất sữa" hoặc tắc tia sữa. Xét về mặt cơ chế sinh học trực tiếp, chưa có bằng chứng khoa học nào khẳng định trà sữa là thực phẩm gây tiêu sữa (như lá lốt hay măng). Tuy nhiên, tác động tiêu cực gián tiếp là có thật. Thứ nhất, Caffeine trong trà có tác dụng lợi tiểu, khiến cơ thể mẹ mất nước nhanh hơn. Trong khi đó, nước là nguyên liệu chính để sản xuất sữa. Nếu mẹ uống trà sữa mà quên uống thêm nước lọc bù vào, tình trạng mất nước sẽ dẫn đến giảm tiết sữa.

Thứ hai, các thành phần chất béo bão hòa và đường trong trà sữa có thể làm tăng độ đặc của sữa mẹ, kết hợp với việc ít uống nước, dễ dẫn đến nguy cơ tắc tia sữa. Tắc tia sữa nếu không xử lý kịp thời sẽ gây viêm tuyến vú và buộc mẹ phải ngưng cho con bú, dẫn đến mất sữa thực sự. Thứ ba, khi uống một ly trà sữa đầy năng lượng (khoảng 400-600 calo), mẹ thường có cảm giác no giả và bỏ qua các bữa ăn chính giàu dinh dưỡng. Việc thiếu hụt protein, vitamin và khoáng chất từ khẩu phần ăn hàng ngày sẽ làm giảm chất lượng sữa, khiến sữa loãng và ít dưỡng chất cho con.

5. Bí quyết để mẹ vẫn có thể uống trà sữa an toàn

Vậy mẹ sau sinh có phải tuyệt đối kiêng trà sữa hay không? Câu trả lời là không nhất thiết phải "cai" hoàn toàn, nhưng cần uống một cách thông minh và có kiểm soát. Mẹ nên đợi ít nhất sau 6 tháng đầu (khi hệ tiêu hóa và gan của bé đã cứng cáp hơn) mới nên bắt đầu uống lại. Nếu quá thèm trong giai đoạn đầu, hãy chỉ uống một lượng nhỏ (khoảng 100-200ml) và quan sát phản ứng của bé trong vòng 24 giờ tiếp theo. Nếu thấy bé vẫn ngủ ngon, không quấy khóc, mẹ có thể yên tâm thưởng thức thỉnh thoảng.

Mẹ sau sinh nên đợi ít nhất 6 tháng đầu mới uống lại

Về thời điểm, hãy uống ngay sau khi vừa cho bé bú xong hoặc vắt sữa xong. Điều này giúp cơ thể mẹ có khoảng thời gian dài nhất (2-3 tiếng) để chuyển hóa bớt Caffeine trước cữ bú tiếp theo. Mẹ nên chọn các loại trà sữa sử dụng sữa tươi thanh trùng thay vì bột kem béo, yêu cầu giảm lượng đường xuống mức thấp nhất (0% hoặc 30% đường) và hạn chế tối đa trân châu. Thay vào đó, có thể chọn các loại topping lành mạnh hơn như thạch sương sáo hoặc trái cây tươi. Tuyệt đối tránh các loại trà quá đậm đặc và nhớ uống thêm một cốc nước lọc lớn sau khi uống trà sữa để trung hòa và bù nước cho cơ thể.

Trà sữa không phải là "chất cấm" đối với mẹ sau sinh, nhưng nó cũng không phải là thực phẩm được khuyến khích trong thực đơn nuôi con bằng sữa mẹ. Nó giống như một con dao hai lưỡi: có thể giúp mẹ giải tỏa stress tâm lý nhưng cũng tiềm ẩn rủi ro cho sức khỏe của bé. Quyền quyết định nằm trong tay mẹ. Hãy cân nhắc giữa cơn thèm ngắn hạn và giấc ngủ ngon dài hạn của con. Một người mẹ thông thái là người biết cách chiều chuộng bản thân đúng lúc nhưng luôn đặt sự an toàn của con lên hàng đầu, biết cách biến tấu ly trà sữa trở nên "lành" hơn để cả hai mẹ con cùng vui khỏe.

THÔNG TIN LIÊN HỆ:

• Fanpage của Dr Thắng

1. Thạc sĩ Vũ Công Thắng:

https://www.facebook.com/dr.thang.vn?locale=vi_VN

2. Ths. Vũ Công Thắng: 

https://www.facebook.com/bsthang.vucong?locale=vi_VN

3. THS. Vũ Công Thắng: 

https://www.facebook.com/profile.php?id=61555877620663&locale=vi_VN

• Zalo: 033 809 8222 (không gọi điện vì bác sĩ bận khám sẽ không nghe được)

• Địa chỉ phòng khám: Phòng khám Đa khoa đại học Phenikaa, địa chỉ tại 167 Phố Hoàng Ngân, Phường Yên Hòa, Hà Nội.

• Thời gian làm việc: Sáng 7h30-11h và chiều 14h-16h30 tất cả các ngày trong tuần. Do lịch làm việc của Bác sĩ Thắng không cố định nên nhà mình vui lòng liên hệ trước 1 ngày để có được lịch cụ thể.

• Liên hệ đặt lịch khám: 024 2222 6699