1. Giải đáp chi tiết: Sữa mẹ vắt ra giữ được bao lâu?

Thời gian bảo quản sữa mẹ phụ thuộc hoàn toàn vào mức nhiệt độ của môi trường xung quanh. Dựa trên khuyến cáo của Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC) và Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), dưới đây là "hạn sử dụng" chuẩn xác nhất cho sữa mẹ vắt ra:

• Ở nhiệt độ phòng (khoảng 25°C - 26°C): Tối đa 4 giờ.

• Lưu ý thực tế: Với khí hậu nhiệt đới, nóng ẩm như ở Việt Nam, đặc biệt là vào những ngày hè oi bức (nhiệt độ phòng lên tới 30°C - 35°C), vi khuẩn sinh sôi rất nhanh. Mẹ chỉ nên để sữa ở môi trường ngoài khoảng 1 - 2 giờ. Nếu bé không bú ngay, hãy cất vào tủ lạnh lập tức.

• Trong ngăn mát tủ lạnh (khoảng 4°C): Tối đa 4 ngày. Tuy nhiên, lý tưởng và an toàn nhất là mẹ nên cho bé sử dụng trong vòng 2 - 3 ngày. Hãy đặt bình sữa ở sát vách lưng tủ lạnh (nơi có nhiệt độ lạnh và ổn định nhất), tuyệt đối không để ở cánh cửa tủ lạnh vì nhiệt độ tại đây thường bị thất thoát mỗi khi đóng/mở tủ.

• Trong ngăn đá tủ lạnh gia đình (tủ lạnh có cửa ngăn đá riêng, nhiệt độ -18°C): Thời gian bảo quản lên tới 3 - 6 tháng.

• Trong tủ đông chuyên dụng (nhiệt độ từ -20°C trở xuống): Sữa mẹ có thể giữ được dưỡng chất từ 6 - 12 tháng.

Mẹ có biết sữa để ngoài được bao lâu?

2. Quy trình vắt và trữ sữa mẹ chuẩn khoa học

Để sữa dự trữ đạt được mốc thời gian tối đa như trên mà vẫn giữ nguyên chất lượng, quá trình vắt và cất giữ cũng phải tuân thủ các nguyên tắc vệ sinh nghiêm ngặt:

• Vệ sinh sạch sẽ: Mẹ bắt buộc phải rửa tay bằng xà phòng trước khi chạm vào máy hút sữa hay bầu ngực. Tiệt trùng kỹ lưỡng phễu hút, bình đựng và để khô ráo hoàn toàn trước khi sử dụng.

• Lựa chọn dụng cụ trữ sữa an toàn: 

• Mẹ có thể dùng bình thủy tinh, bình nhựa PP/PES (không chứa BPA).

• Nếu dùng túi trữ sữa chuyên dụng, hãy vuốt nhẹ để đẩy hết không khí thừa ra ngoài trước khi khóa zip lại (vì sữa khi đông đá sẽ giãn nở thể tích, nếu túi còn nhiều khí sẽ dễ bị bục, rách).

• Chia nhỏ dung tích phù hợp: Thay vì trữ những bịch lớn 200-300ml, mẹ hãy chia sữa thành các túi nhỏ có dung tích vừa vặn với 1 cữ bú của con (ví dụ: 60ml, 90ml, 120ml). Cách này giúp tránh lãng phí nếu bé bú không hết.

• Ghi chú thông tin rõ ràng: Luôn sử dụng bút dạ chống nước ghi rõ Ngày - Giờ vắt lên từng bình/túi sữa. Áp dụng quy tắc FIFO (First In - First Out: Vắt trước dùng trước, vắt sau dùng sau) để tránh tình trạng sữa bị quá hạn.

Quá trình vắt và bảo quản sữa mẹ cần có quy trình khoa học

3. Cách rã đông và hâm nóng sữa không làm mất chất

Việc rã đông sai cách có thể "giết chết" hàng triệu kháng thể tự nhiên và các vitamin nhạy cảm với nhiệt độ trong sữa mẹ. Dưới đây là cách làm đúng:

• Bước 1 (Rã đông từ từ): Nếu dùng sữa trữ đông, mẹ hãy chuyển túi sữa từ ngăn đá xuống ngăn mát tủ lạnh từ đêm hôm trước (mất khoảng 12-24 giờ để sữa rã đông hoàn toàn dưới dạng lỏng).

• Bước 2 (Làm ấm): Khi sữa đã tan đá hoàn toàn (hoặc nếu mẹ dùng sữa trữ ở ngăn mát), hãy cho bình sữa vào một bát nước ấm (khoảng 40°C) hoặc sử dụng máy hâm sữa được cài đặt đúng nhiệt độ chuẩn.

• Bước 3 (Trộn đều): Sữa mẹ khi để lắng sẽ xảy ra hiện tượng tách lớp (lớp mỡ béo nổi lên trên, lớp nước trong ở dưới). Trước khi cho bé bú, mẹ hãy xoay tròn bình sữa nhẹ nhàng để các lớp hòa quyện lại. Tránh lắc bình sữa quá mạnh làm đứt gãy các cấu trúc protein.

4. Những sai lầm "tai hại" khi bảo quản sữa mẹ cha mẹ hay mắc phải

Trong quá trình tư vấn dinh dưỡng nhi khoa, rất nhiều bậc phụ huynh thường vấp phải những lầm tưởng có thể gây hại cho hệ tiêu hóa của trẻ. Dưới đây là những lưu ý bạn tuyệt đối không nên bỏ qua:

• Sai lầm 1: Dùng lò vi sóng hoặc nước sôi để rã đông sữa. Sóng vi ba và nhiệt độ quá cao từ nước sôi sùng sục sẽ phá hủy toàn bộ Vitamin, kháng thể và enzyme tiêu hóa trong sữa. Hơn nữa, lò vi sóng làm nóng không đều có thể tạo ra những điểm "bỏng" bên trong bình sữa, gây tổn thương vòm họng của bé.

• Sai lầm 2: Trộn lẫn sữa mới vắt còn ấm vào sữa đã làm lạnh. Sự chênh lệch nhiệt độ sẽ làm tăng nhiệt độ của phần sữa cũ trong tủ lạnh, tạo điều kiện lý tưởng cho vi khuẩn sinh sôi. Cách làm đúng: Hãy cất bình sữa mới vắt vào ngăn mát khoảng 1-2 tiếng cho lạnh đều, sau đó mới được đổ chung vào bình sữa cũ (cùng ngày vắt).

• Sai lầm 3: Cất lại phần sữa con bú thừa cho cữ sau. Khi miệng bé ngậm vào núm ty, vi khuẩn từ khoang miệng đã truyền vào bình sữa. Ở nhiệt độ phòng hoặc tủ lạnh, vi khuẩn này sẽ nhân lên cực kỳ nhanh chóng. Bất kỳ lượng sữa nào còn thừa lại trong bình sau khi bé bú đều phải được đổ bỏ trong vòng 1-2 giờ, tuyệt đối không cất tủ lạnh để hâm lại.

• Sai lầm 4: Vứt bỏ sữa trữ đông khi ngửi thấy mùi "như xà phòng". Nhiều mẹ khi rã đông sữa thấy có mùi ngai ngái, hơi chua nhẹ hoặc giống mùi xà phòng thì vội vàng vứt đi vì nghĩ sữa hỏng. Thực chất, đây là hiện tượng hoàn toàn bình thường do enzyme Lipase trong sữa phân tách chất béo trong quá trình trữ lạnh. Sữa này hoàn toàn an toàn và không bị mất chất, nếu bé chịu bú thì mẹ vẫn có thể cho con dùng bình thường.

Sữa mẹ vắt ra giữ được bao lâu phụ thuộc vào nhiệt độ môi trường và sự tỉ mỉ của mẹ trong các khâu vệ sinh, lưu trữ. Một quy trình vắt, trữ và rã đông chuẩn khoa học không chỉ kéo dài thời gian bảo quản mà còn giữ trọn vẹn "tinh túy" dinh dưỡng, giúp con yêu nhận được sự bảo vệ tối đa để phát triển khỏe mạnh và thông minh.

THÔNG TIN LIÊN HỆ:

• Fanpage của Dr Thắng

1. Thạc sĩ Vũ Công Thắng:

https://www.facebook.com/dr.thang.vn?locale=vi_VN

2. Ths. Vũ Công Thắng: 

https://www.facebook.com/bsthang.vucong?locale=vi_VN

3. THS. Vũ Công Thắng: 

https://www.facebook.com/profile.php?id=61555877620663&locale=vi_VN

• Zalo: 033 809 8222 (không gọi điện vì bác sĩ bận khám sẽ không nghe được)

• Địa chỉ phòng khám: Phòng khám Đa khoa đại học Phenikaa, địa chỉ tại 167 Phố Hoàng Ngân, Phường Yên Hòa, Hà Nội.

• Thời gian làm việc: Sáng 7h30-11h và chiều 14h-16h30 tất cả các ngày trong tuần. Do lịch làm việc của Bác sĩ Thắng không cố định nên nhà mình vui lòng liên hệ trước 1 ngày để có được lịch cụ thể.

• Liên hệ đặt lịch khám: 024 2222 6699